Từ nhu cầu thị trường đến bài toán của sản phẩm OCOP

Với hơn 2 tỷ người tiêu dùng trên toàn cầu, thị trường Halal rất giàu tiềm năng. Các yêu cầu về nguồn nguyên liệu, quy trình sản xuất, an toàn và tính minh bạch đang ngày càng trở thành những yếu tố được người tiêu dùng quan tâm.

Đây cũng là lý do thị trường Halal đang được nhiều doanh nghiệp Việt Nam nhìn nhận như một hướng mở rộng xuất khẩu, nhất là vào Trung Đông, châu Phi và các quốc gia Đông Nam Á có đông người theo đạo Hồi.

Tuy nhiên, cơ hội lớn cũng đi cùng yêu cầu cao. Một sản phẩm muốn bước vào thị trường này không chỉ cần ngon, có thương hiệu hay đạt tiêu chuẩn OCOP, mà còn phải phù hợp với những quy định và tập quán tiêu dùng đặc thù. Bài toán đặt ra với doanh nghiệp là làm sao đưa sản phẩm đến đúng nhóm khách hàng, lắng nghe phản hồi và từng bước hoàn thiện trước khi tiến ra những thị trường lớn hơn.

Trong cuộc cạnh tranh để tiếp cận người tiêu dùng quốc tế, khoảng cách giữa một sản phẩm “có tiềm năng xuất khẩu” và một sản phẩm “đủ điều kiện để xuất khẩu” không hề nhỏ.

Đối với sản phẩm OCOP, lợi thế trước hết nằm ở câu chuyện vùng miền, nguyên liệu bản địa và sự khác biệt. Nhưng những lợi thế này sẽ khó phát huy nếu sản phẩm chưa đáp ứng được yêu cầu của từng thị trường.

Với nhóm khách hàng Halal, doanh nghiệp còn phải quan tâm đến nhiều yếu tố từ nguyên liệu, phụ gia, quá trình chế biến, bảo quản đến đóng gói và thông tin trên sản phẩm. Trong đó, chứng nhận Halal có thể trở thành một trong những điều kiện quan trọng để tạo dựng niềm tin với người tiêu dùng và đối tác.

Thay vì chỉ chờ cơ hội từ các đơn hàng xuất khẩu, việc đưa sản phẩm đến những địa bàn có lượng lớn khách quốc tế cũng là một cách để doanh nghiệp tiếp cận thị trường ngay từ trong nước. Phú Quốc là một ví dụ khi lượng du khách quốc tế tạo ra một nhóm người tiêu dùng đa dạng về quốc tịch, văn hóa và nhu cầu.

Từ thực tế này, ngày 21/8, Trung tâm Xúc tiến Đầu tư, Thương mại và Du lịch tỉnh An Giang phối hợp với UBND đặc khu Phú Quốc ra mắt “Không gian trải nghiệm bản sắc An Giang” tại siêu thị Halal Mart Việt Nam, chi nhánh Phú Quốc.

Không gian giới thiệu hơn 100 sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao cùng các sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của 26 doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh An Giang.

Đây là những sản phẩm mang đặc trưng vùng miền, từ đó đưa câu chuyện về sản vật An Giang đến gần hơn với người dân và du khách khi đến Phú Quốc. Việc lựa chọn một điểm bán hướng tới thị trường Halal cũng mở thêm cơ hội để các sản phẩm địa phương tiếp cận nhóm khách hàng có nhu cầu sử dụng sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn Halal, đặc biệt là khách quốc tế đến tham quan, nghỉ dưỡng tại Phú Quốc.

Điểm đáng chú ý không chỉ nằm ở việc có thêm một nơi bán hàng. Với doanh nghiệp, đây còn là cơ hội quan sát phản ứng của người tiêu dùng đối với sản phẩm địa phương trong một môi trường có tính quốc tế cao hơn.

Sản phẩm nào được quan tâm, bao bì có dễ nhận diện hay không, thông tin đã đủ rõ ràng chưa, hương vị có phù hợp với nhóm khách hàng khác nhau hay không… đều là những vấn đề mà doanh nghiệp có thể tiếp tục điều chỉnh từ thực tế thị trường.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Văn Tân Cương, Tổng Giám đốc Công ty TNHH Halal Quốc gia Việt Nam, cho rằng việc đưa sản phẩm địa phương tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng là bước cần thiết để doanh nghiệp hiểu thị trường Halal trước khi tính đến việc mở rộng sang các thị trường quốc tế.

“Muốn chinh phục người tiêu dùng Halal, trước hết doanh nghiệp phải hiểu họ cần gì và quan tâm điều gì khi lựa chọn sản phẩm. Việc sản phẩm xuất hiện tại những điểm có đông khách quốc tế như Phú Quốc giúp doanh nghiệp có cơ hội tiếp xúc trực tiếp với người mua, lắng nghe phản hồi về chất lượng, hương vị, bao bì, cách trình bày… Từ những phản hồi đó, doanh nghiệp có thể điều chỉnh sản phẩm sát hơn với nhu cầu và tạo được sự tin tưởng với người tiêu dùng”, ông Cương chia sẻ.

Thêm kênh phân phối, mở rộng điểm chạm với người tiêu dùng

Ông Trần Văn Tân Cương cho biết việc đưa hơn 100 sản phẩm OCOP và sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của An Giang vào hệ thống Halal Mart tại Phú Quốc không chỉ tạo thêm không gian giới thiệu đặc sản địa phương, mà còn mở ra một kênh phân phối trực tiếp tại một trong những trung tâm du lịch lớn của cả nước.

Đây là lợi thế đáng kể trong bối cảnh Phú Quốc ngày càng thu hút khách du lịch quốc tế. Thay vì sản phẩm chỉ xuất hiện tại các chương trình xúc tiến thương mại hay hội chợ trong thời gian ngắn, việc có mặt thường xuyên tại điểm bán giúp sản phẩm địa phương tiếp cận người tiêu dùng ngay trong quá trình họ tham quan, nghỉ dưỡng và mua sắm.

Với các chủ thể OCOP, đây cũng là cơ hội để sản phẩm được nhìn nhận dưới góc độ của người mua. Từ chất lượng, hương vị, mẫu mã, cách đóng gói đến thông tin trên bao bì, những yếu tố tưởng như nhỏ nhưng có thể quyết định khả năng lựa chọn của khách hàng đều được đặt trong một môi trường tiêu dùng đa dạng hơn.

Đặc biệt, việc tiếp cận nhóm khách hàng có nhu cầu sử dụng sản phẩm Halal giúp các doanh nghiệp có thêm cơ hội tìm hiểu những yêu cầu riêng của thị trường này. Qua đó, các chủ thể OCOP có thể từng bước điều chỉnh sản phẩm, hoàn thiện quy trình sản xuất và nâng cao năng lực đáp ứng các tiêu chuẩn cần thiết.

Không chỉ dừng ở thị trường Phú Quốc, đây còn có thể là bước kết nối để sản phẩm địa phương mở rộng hệ thống phân phối trong nước, đồng thời tạo tiền đề tiếp cận những thị trường có đông người tiêu dùng Hồi giáo. Khi sản phẩm đã quen với yêu cầu của nhóm khách hàng này, doanh nghiệp sẽ có thêm cơ sở để tính toán những bước đi xa hơn.

Theo hướng đó, giá trị của việc đưa sản phẩm OCOP vào hệ thống phân phối không chỉ nằm ở số lượng sản phẩm được giới thiệu hay bán ra, mà quan trọng hơn là tạo thêm một điểm tiếp xúc giữa sản phẩm địa phương và người tiêu dùng. Mỗi điểm bán vì thế cũng trở thành một kênh để doanh nghiệp hiểu thị trường, hoàn thiện sản phẩm và chuẩn bị tốt hơn cho hành trình mở rộng thị trường Halal.

Cơ hội của Halal đang rộng mở, nhưng thị trường này không dành cho cách làm theo phong trào. Để biến hơn 2 tỷ người tiêu dùng thành thị trường thực sự, hàng Việt cần đi từ những bước nhỏ: hiểu khách hàng, chuẩn hóa sản phẩm, hoàn thiện tiêu chuẩn và xây dựng niềm tin. Và những điểm tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng tại Việt Nam có thể chính là nơi doanh nghiệp bắt đầu hành trình đó.