Gỡ điểm nghẽn giao thông vùng biên

Quốc lộ 14D là tuyến giao thông quan trọng trên hành lang kinh tế Đông - Tây, nối đường Hồ Chí Minh với cửa khẩu quốc tế Nam Giang - Đắc Tà Ọoc (Lào). Không chỉ phục vụ nhu cầu đi lại của người dân các xã miền núi phía Tây TP. Đà Nẵng, tuyến đường còn đảm nhận vai trò vận chuyển hàng hóa từ khu vực biên giới Việt Nam - Lào về các trung tâm kinh tế, hệ thống cảng biển và ngược lại.

Tuy nhiên, nhiều năm qua, do địa hình miền núi với nhiều đoạn đèo dốc, thời tiết mưa kéo dài, cộng thêm mật độ xe tải nặng lưu thông lớn khiến mặt đường bị hư hỏng, ảnh hưởng trực tiếp đến việc đi lại, vận chuyển hàng hóa và khả năng tiếp cận các dịch vụ y tế của người dân.

Trao đổi với phóng viên báo Công Thương, ông BNướch Ruôih, người dân xã Nam Giang (TP. Đà Nẵng) cho biết: “Đường xuống cấp nên bà con đi lại rất vất vả. Những hôm trời mưa thì mặt đường trơn trượt, nhiều ổ gà, đi 7km phải mất đến 30 phút. Mọi người ở đây đi lại, làm ăn đều phụ thuộc vào tuyến đường này. Mình không vận chuyển hàng hóa cho người ta được, người ta cũng không vận chuyển cho mình được. Thế nên ai cũng mong chờ ngày tuyến đường được nâng cấp”.

Trước thực tế đó, ngày 26/6/2026, TP. Đà Nẵng đã chính thức khởi công Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14D với tổng mức đầu tư 4.518 tỷ đồng. Dự án có chiều dài đầu tư 65,37 km, điểm đầu giao với đường Hồ Chí Minh tại Km1332+610, thuộc xã Bến Giằng (TP. Đà Nẵng); điểm cuối tại Km72+700, giáp khu vực cửa khẩu quốc tế Nam Giang, thuộc xã La Dêê (TP. Đà Nẵng). Công trình dự kiến hoàn thành trong năm 2028.

Tại xã Bến Giằng, điểm đầu của dự án, việc nâng cấp quốc lộ 14D được kỳ vọng sẽ cải thiện điều kiện đi lại và tăng khả năng kết nối các khu vực miền núi với mạng lưới giao thông liên vùng.

“Thời gian qua, việc quốc lộ 14D bị xuống cấp trầm trọng đã ảnh hưởng rất nhiều đến tình hình giao thông, giao thương của người dân. Thế nên, khi có quyết định cải tạo lại, bà con ở đây ai cũng phấn khởi. Nếu sau này tuyến đường hoàn thiện sẽ tạo ra cơ hội phát triển rất lớn về kinh tế - xã hội, đặc biệt đối với những hộ sản xuất kinh doanh”, ông Zơ Râm Thực, Phó Chủ tịch UBND xã Bến Giằng chia sẻ với phóng viên báo Công Thương.

“Nghe tin quốc lộ 14D được khởi công nâng cấp, bà con ai cũng vui mừng. Đường thuận lợi thì việc đi lại, vận chuyển hàng hóa đỡ vất vả, người dân cũng có thêm động lực mở rộng sản xuất, kinh doanh, cải thiện thu nhập”, bà Zơ Râm Thị Thúy, người dân thôn Tà Bhing, xã Bến Giằng bày tỏ.

Tương tự, tại xã Nam Giang, tuyến quốc lộ 14D cũng đang là một trong những dự án được địa phương và người dân đặc biệt quan tâm, chờ đợi.

“Đối với Nam Giang, khi tuyến đường được nâng cấp, khả năng lưu thông được cải thiện sẽ mở thêm dư địa để địa phương khai thác lợi thế vị trí địa lý, phát triển dịch vụ và từng bước tham gia sâu hơn vào hoạt động giao thương khu vực biên giới”, ông Nguyễn Hiếu Tín, Phó Chủ tịch UBND xã Nam Giang nói và cho biết thêm: “Địa phương luôn xác định công tác giải phóng mặt bằng là nhiệm vụ trọng tâm, không chỉ đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân, mà trong quá trình thực hiện cần rà soát, tổ chức không gian phát triển để sau khi tuyến đường đưa vào sử dụng, những lợi thế của địa phương sẽ được khai thác tốt hơn, kinh tế từng bước đi lên”.

Mở rộng dư địa giao thương Việt - Lào

Phát biểu tại buổi lễ khởi công Dự án cải tạo, nâng cấp quốc lộ 14D, lãnh đạo TP. Đà Nẵng đặt yêu cầu gắn đầu tư giao thông với khai thác lợi thế, tổ chức không gian phát triển và nâng cao đời sống người dân.

“Chúng ta phải sử dụng hiệu quả từng đồng vốn đầu tư, biến nguồn lực thành năng lực hạ tầng mới và biến quyết tâm chính trị thành kết quả phát triển thực chất. Bởi sau khi được nâng cấp, quốc lộ 14D sẽ góp phần kết nối hiệu quả với nước bạn Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan thông qua cửa khẩu quốc tế Nam Giang; đồng thời nâng cao năng lực logistics, thúc đẩy thương mại biên giới, tạo động lực phát triển kinh tế khu vực miền núi”, ông Trần Chí Cường, Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng nhấn mạnh.

Từ góc độ địa phương, để tận dụng các cơ hội giao thương từ quốc lộ 14D, xã Bến Giằng đang định hướng phát triển các mô hình kinh tế phù hợp với tiềm năng bản địa, mở rộng đầu ra cho sản phẩm địa phương.

“Thời gian đến, UBND xã sẽ tập trung nghiên cứu những mô hình kinh tế chủ lực, mô hình phát triển có hiệu quả để hướng dẫn cho bà con. Trong đó, tập trung những mô hình nông lâm nghiệp như trồng cây ăn quả, nuôi heo đen, hươu sao... từng bước nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững cho đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn”, ông Zơ Râm Thực, Phó Chủ tịch UBND xã Bến Giằng chia sẻ.

Theo lãnh đạo UBND xã Bến Giằng, địa phương đang xây dựng kế hoạch đẩy mạnh phát triển mảng du lịch, kết hợp làng dệt thổ cẩm Zơ Ra, vườn quốc gia Song Thanh với nhiều điểm đến trên địa bàn như Thác Grăng, lòng hồ thủy điện Sông Bung 4.

“Địa phương muốn tận dụng lợi thế du lịch để phát triển thương hiệu tốt hơn, tạo thuận lợi cho việc quảng bá và giao thương hàng hóa, nhất là với các nước bạn như Lào, Campuchia”, ông Zơ Râm Thực nói và bày tỏ thêm: “Thời gian đến, chúng tôi cũng mong muốn thành phố tiếp tục đồng hành, hỗ trợ để Bến Giằng có thêm nguồn lực phát triển các mô hình kinh tế, các sản phẩm OCOP, tăng cường giao thương không chỉ với các địa phương lân cận mà cả với những nước bạn gần kề”.

Theo ghi nhận của phóng viên Báo Công Thương trên địa bàn xã Bến Giằng, công tác san lấp mặt bằng, thi công trên nền đường cũ và những đoạn không ảnh hưởng bởi việc giải phóng mặt bằng đang được triển khai khẩn trương.

Đại diện liên danh nhà thầu thông tin, thay vì chờ hoàn tất toàn bộ thủ tục trên toàn tuyến mới tổ chức thi công, chủ đầu tư đã phân chia các đoạn ưu tiên, triển khai song song nhiều phần việc để công trường có thể hoạt động ngay khi đủ điều kiện.

Đáng chú ý, nhằm bảo đảm an toàn giao thông và hạn chế hư hỏng kết cấu mặt đường trong quá trình thi công, từ ngày 10/10/2026, TP. Đà Nẵng đã ban hành lệnh cấm xe tải từ 4 trục trở lên lưu thông trên Quốc lộ 14D cho đến khi công trình hoàn thành. Tuy nhiên, sau khi triển khai, biện pháp này đã tác động đáng kể đến hoạt động của các doanh nghiệp vận tải, đặc biệt là những đơn vị vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu quốc tế Nam Giang, đặt ra thách thức đối với hoạt động logistics xuyên biên giới.

Trước yêu cầu đó, sáng 20/10 vừa qua, lãnh đạo tỉnh Sekong (Lào) và lãnh đạo TP. Đà Nẵng đã cùng làm việc để trao đổi phương án phân luồng phương tiện qua cửa khẩu quốc tế Nam Giang - Đắc Tà Ọoc trong thời gian thi công quốc lộ 14D.

Tại buổi làm việc, ông Khanti Silavongsa, Chủ tịch Ủy ban Chính quyền tỉnh Sekong đề nghị hai bên trao đổi, thống nhất phương án phân luồng phương tiện cụ thể để bảo đảm an toàn giao thông, không ảnh hưởng đến tiến độ xây dựng và hoạt động vận chuyển hàng hóa giữa hai địa phương. Đồng thời, cần phối hợp với các doanh nghiệp liên quan để tìm giải pháp trung chuyển phù hợp, tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

Trao đổi lại với lãnh đạo tỉnh Sekong, ông Hồ Kỳ Minh, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Đà Nẵng đề nghị thành lập tổ công tác liên ngành, khẩn trương khảo sát thực tế đoạn tuyến từ cửa khẩu quốc tế Nam Giang đến Bến Giằng và tiến hành thử nghiệm hai phương án vận chuyển. Thứ nhất, trung chuyển hàng hóa sang xe tải từ 3 trục trở xuống, tải trọng khoảng 25 tấn. Thứ hai, sử dụng xe tải từ 4 trục trở lên nhưng vẫn khống chế tải trọng ở mức khoảng 25 tấn. Việc khảo sát được đề nghị thực hiện ngay trong tuần này để nhanh chóng báo cáo lãnh đạo hai địa phương xem xét, quyết định.

Khi tuyến đường được hoàn thành vào năm 2028, hiệu quả đầu tư sẽ phụ thuộc vào khả năng kết nối đồng bộ giữa hạ tầng giao thông, logistics, kinh tế cửa khẩu và các mô hình kinh tế địa phương. Đây cũng là cơ sở để Đà Nẵng phát huy vai trò kết nối trên hành lang kinh tế Đông - Tây, đưa lợi thế địa lý thành động lực phát triển kinh tế và tăng cường giao thương Việt - Lào.