Châu Âu chuyển hướng mạnh sang thực phẩm ít đường

Trong những năm gần đây, các chính sách dinh dưỡng tại Liên minh châu Âu đang chuyển dịch rõ rệt theo hướng thúc đẩy tiêu dùng thực phẩm lành mạnh, trong đó việc giảm hàm lượng đường trong thực phẩm chế biến trở thành ưu tiên trọng tâm. Xu hướng này không chỉ thể hiện qua các quy định pháp lý mà còn phản ánh sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng tại các thị trường phát triển, đặc biệt là khu vực Bắc Âu.

Tháng 6/2025, Vương quốc Anh đã giới thiệu tiêu chuẩn thực phẩm mới nhằm khuyến khích các nhà bán lẻ và nhà sản xuất điều chỉnh công thức sản phẩm theo hướng lành mạnh hơn. Theo đó, các chuỗi siêu thị lớn phối hợp với ngành công nghiệp thực phẩm để cải tiến công thức, giảm lượng calo và thúc đẩy các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao. Dù không còn là thành viên EU, sáng kiến này vẫn được xem là điển hình cho xu hướng chính sách dinh dưỡng đang lan rộng tại châu Âu.

Trước đó, tháng 5/2024, EU đã sửa đổi bộ quy định thường được gọi là “Breakfast Directives”, bao gồm các quy định liên quan đến mứt, nước ép trái cây, mật ong và một số sản phẩm tương tự. Những thay đổi này nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, đồng thời giảm lượng đường tiêu thụ trong chế độ ăn của người dân châu Âu.

Điểm đáng chú ý là hàm lượng trái cây tối thiểu trong mứt sẽ được nâng lên nhằm đảm bảo tỷ lệ nguyên liệu tự nhiên cao hơn. Cụ thể, đối với mứt thông thường, hàm lượng trái cây tối thiểu tăng từ 350 gram lên 400 gram trên mỗi kilogram sản phẩm, trong khi đối với mứt loại “extra”, mức tối thiểu tăng từ 450 gram lên 500 gram/kg. Việc tăng tỷ lệ trái cây giúp hạn chế việc sử dụng quá nhiều đường hoặc các thành phần thay thế khác trong sản phẩm.

Ngoài ra, EU cũng đưa ra các quy định mới về ghi nhãn đối với nước ép trái cây nhằm minh bạch hơn thông tin dinh dưỡng. Theo đó, các nhà sản xuất có thể sử dụng nhãn “nước ép trái cây giảm đường” nếu sản phẩm loại bỏ ít nhất 30% lượng đường tự nhiên. Đồng thời, các sản phẩm đáp ứng tiêu chuẩn mới có thể ghi nhãn “chỉ chứa đường tự nhiên”, giúp người tiêu dùng phân biệt rõ hơn giữa đường tự nhiên có trong trái cây và đường bổ sung trong quá trình chế biến. Các sửa đổi này được quy định trong Chỉ thị (EU) 2024/1438.

Các tổ chức y tế công cộng tại châu Âu cho rằng việc nâng cao tiêu chuẩn đối với mứt và nước ép chỉ là bước khởi đầu trong chiến lược cải thiện chất lượng dinh dưỡng của thực phẩm trên thị trường EU. Trong thời gian tới, các yêu cầu cải thiện thành phần dinh dưỡng có thể được mở rộng sang nhiều nhóm thực phẩm chế biến khác như ngũ cốc ăn sáng, muesli, puree trái cây hoặc các loại bơ từ hạt. Xu hướng này phản ánh sự chuyển dịch trong chính sách y tế của châu Âu từ mô hình điều trị sang phòng ngừa bệnh tật thông qua chế độ ăn uống lành mạnh.

Đặc biệt, tại các quốc gia Bắc Âu như Thụy Điển, Đan Mạch hay Na Uy, người tiêu dùng vốn có mức độ quan tâm cao đến sức khỏe và tính bền vững. Các hệ thống đánh giá dinh dưỡng trên bao bì như Nutri-Score ngày càng phổ biến, trở thành công cụ quan trọng giúp người tiêu dùng lựa chọn sản phẩm ít đường, giàu giá trị dinh dưỡng.

Không chỉ dừng ở quy định, nhiều doanh nghiệp châu Âu đang đẩy mạnh ứng dụng công nghệ chế biến tiên tiến như lọc, lên men hay sử dụng enzyme để giảm hàm lượng đường mà vẫn giữ được hương vị tự nhiên. Điều này cho thấy xu hướng giảm đường không còn mang tính khuyến nghị mà đã trở thành tiêu chuẩn cạnh tranh mới trên thị trường.

Doanh nghiệp Việt trước yêu cầu tái cấu trúc sản phẩm để giữ thị phần

Xu hướng giảm đường tại EU và Bắc Âu đang mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp xuất khẩu Việt Nam, đặc biệt trong lĩnh vực trái cây, nước ép và nguyên liệu tự nhiên. Nhu cầu đối với các sản phẩm có nguồn gốc tự nhiên, ít chế biến và giàu giá trị dinh dưỡng đang gia tăng mạnh, tạo điều kiện cho các loại trái cây nhiệt đới, nước ép cô đặc hay puree từ Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, cơ hội luôn đi kèm thách thức. Các quy định mới yêu cầu doanh nghiệp phải nâng cao tỷ lệ nguyên liệu tự nhiên, giảm đường bổ sung và minh bạch thông tin dinh dưỡng trên nhãn mác. Điều này đòi hỏi quá trình tái cấu trúc sản phẩm, từ khâu nguyên liệu đến công nghệ chế biến.

Thông tin tới phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy, Vụ trưởng, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia cho biết: “Xu hướng tiêu dùng thực phẩm lành mạnh tại Bắc Âu đang diễn ra rất rõ nét, đặc biệt là yêu cầu giảm đường trong các sản phẩm chế biến. Đây vừa là cơ hội, vừa là áp lực buộc doanh nghiệp Việt phải thay đổi để thích ứng”.

Bà cũng nhấn mạnh: “Doanh nghiệp cần đầu tư vào cải tiến công thức, nâng cao chất lượng nguyên liệu và tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn ghi nhãn nếu muốn duy trì và mở rộng thị phần tại khu vực này”.

Việc chủ động nắm bắt xu hướng, nâng cao năng lực chế biến và phát triển các sản phẩm có giá trị dinh dưỡng cao sẽ là chìa khóa giúp doanh nghiệp Việt không chỉ đáp ứng yêu cầu thị trường mà còn gia tăng lợi thế cạnh tranh.

Nhìn chung, xu hướng thực phẩm ít đường tại châu Âu được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng trong những năm tới. Với sự chuẩn bị phù hợp, doanh nghiệp Việt hoàn toàn có thể tận dụng cơ hội này để gia tăng giá trị xuất khẩu và khẳng định vị thế trên thị trường quốc tế.