Linh hoạt thích ứng

Những diễn biến căng thẳng từ xung đột Trung Đông đang tạo ra nhiều biến động đối với thương mại quốc tế. Hoạt động xuất nhập khẩu chịu tác động rõ rệt khi chi phí logistics gia tăng và thời gian vận chuyển kéo dài hơn so với trước. Những yếu tố này gây áp lực lớn lên chuỗi cung ứng và kế hoạch giao thương của nhiều doanh nghiệp, tuy nhiên trong bối cảnh thị trường nhiều rủi ro, doanh nghiệp Việt Nam vẫn nhận thấy cơ hội rộng mở.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, ông Trần Bình Minh - Giám đốc Công ty TNHH Dawnsky cho biết, hoạt động xuất khẩu luôn chịu tác động trực tiếp từ những biến động của thị trường quốc tế. Tuy nhiên, nếu doanh nghiệp nắm bắt kịp thời thông tin và chủ động thay đổi chiến lược thì vẫn có thể tìm thấy cơ hội.

Ông Minh nhắc lại giai đoạn đầu năm 2019 khi thị trường thế giới xuất hiện biến động liên quan đến quy định cấm nhựa của Liên minh châu Âu. Thời điểm đó châu Âu ban hành công văn cấm nhiều sản phẩm nhựa và ống hút là một trong những sản phẩm chịu tác động lớn.

Nắm bắt xu hướng đó, doanh nghiệp đã triển khai chào hàng sản phẩm ống hút gạo. Trong khoảng 3 tháng đầu tiên triển khai, sản phẩm đã nhận được phản hồi tích cực từ nhiều quốc gia châu Âu. Công ty đã xuất khẩu sản phẩm sang nhiều thị trường như Tây Ban Nha, Ba Lan, Ý, Pháp, Canada, Hàn Quốc và một số thị trường “khó tính” khác.

Đến năm 2021, đại dịch Covid-19 xảy ra khiến nhiều nhà máy trên thế giới phải tạm dừng hoạt động. Tuy nhiên trong bối cảnh đó nhu cầu đối với ngành thực phẩm lại tăng cao, công ty tiếp tục điều chỉnh định hướng kinh doanh và chuyển sang xuất khẩu các sản phẩm thực phẩm như bún, bánh tráng và phở sang các chuỗi siêu thị tại châu Âu. Giai đoạn này, các sản phẩm được xuất khẩu tới nhiều quốc gia, trong đó có Mỹ, Pháp, Đức và Hàn Quốc.

Việc theo dõi biến động của thị trường giúp doanh nghiệp có cơ sở để điều chỉnh chiến lược kinh doanh. "Xuất khẩu là ngành phải nắm được rất nhiều thông tin và khi thị trường biến động luôn có cơ hội mở ra", ông nói và thông tin thêm, hiện nay khi ngành nông sản Việt Nam đang có xu hướng tăng trưởng, công ty tiếp tục mở rộng sang các sản phẩm nông sản.

Cùng đó, Việt Nam đang có nhiều cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do với mạng lưới rộng khắp, nhờ đó các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam được đón nhận tại nhiều thị trường. Qua nhiều lần biến động của thị trường quốc tế, ông nhận thấy nhu cầu nhập khẩu thường tăng trở lại sau giai đoạn gián đoạn. Do đó, đơn vị này đang chuẩn bị nguồn hàng nông sản nhiều hơn để đáp ứng nhu cầu trong thời gian tới. 

Theo ông Minh, các doanh nghiệp Việt dù lớn hay nhỏ nên chủ động chào hàng ngay từ thời điểm hiện nay để chuẩn bị cho giai đoạn thị trường phục hồi. Khách hàng luôn lựa chọn sự ổn định và những nhà cung cấp đã chăm sóc họ từ trước đó.

"Khi các cửa khẩu và cảng biển được mở lại, chi phí logistics giảm xuống thì đơn hàng có thể xuất hiện ngay. Vì vậy cần tập trung vào giai đoạn chuẩn bị hiện nay khi nhiều cơ hội đang hình thành, đây là giai đoạn có nhiều cơ hội cho các doanh nghiệp nhỏ và những người có dự định khởi nghiệp", ông nói.

Chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng

Đồng quan điểm, ông Phan Hữu Trọng Nhân - Giám đốc Công ty TNHH Thương mại, dịch vụ xuất nhập khẩu Việt Argo cho rằng, thị trường hiện nay đang xuất hiện nhiều biến động, khó khăn. Tuy vậy, những thách thức trong ngắn hạn thường chỉ mang tính tạm thời và trong khó khăn luôn tồn tại cơ hội cho những doanh nghiệp biết chủ động thích ứng. Những giai đoạn khó khăn buộc doanh nghiệp phải suy nghĩ nhiều hơn, tìm giải pháp mới và phát huy những nền tảng đã có để làm tốt hơn.

Theo ông Nhân, các doanh nghiệp xuất khẩu nên tìm cách khai thác thêm những dòng sản phẩm mới bên cạnh những mặt hàng đang kinh doanh. Trong quá trình sản xuất nhiều phụ phẩm có thể trở thành những sản phẩm có giá trị thương mại cao; đơn cử như việc ông tìm được sản phẩm mới là giấm gỗ được tạo ra từ quá trình sản xuất than. Đây là một gợi ý cho thấy doanh nghiệp có thể phát hiện thêm những sản phẩm khác trong quá trình làm hàng.

"Hoặc như ngành cà phê, một số doanh nghiệp đang phát triển sản phẩm trà Cascara từ vỏ cà phê chín. Việt Nam hiện có những nhà máy sản xuất trà Cascara quy mô lớn tại Lâm Đồng với chất lượng sản phẩm được đánh giá cao. Phụ phẩm từ cà phê có thể trở thành nguồn nguyên liệu để tạo ra những sản phẩm mới mang lại biên lợi nhuận tốt cho doanh nghiệp", ông nêu dẫn chứng.

Trong khi đó, chia sẻ tại hội thảo "Chiến tranh - Khủng hoảng hay cơ hội cho người xuất khẩu?" diễn ra ngày 13/3 vừa qua, ông Nguyễn Tiến Đạt - Giám đốc Công ty TNHH Victory3307 cho rằng, cơ hội lớn đang mở ra đối với ngành nông sản Việt Nam. Xuất khẩu nông sản có thể tăng trưởng mạnh trong thời gian tới đặc biệt trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động như xung đột tại Trung Đông.

"Mỗi khi chiến tranh, xung đột xảy ra vấn đề an ninh lương thực luôn được đặt lên hàng đầu. Nhu cầu đối với lương thực và nông sản vẫn tồn tại trong mọi hoàn cảnh. Nhu cầu ăn uống của con người thì không bao giờ dừng lại", ông Đạt chia sẻ.

Nông sản Việt Nam rất đa dạng với các loại trái cây nhiệt đới, nhiều loại lương thực phục vụ nhu cầu hằng ngày. Theo ông Đạt, qua trao đổi với khách hàng tại Mỹ và châu Âu, các loại trái cây nhiệt đới mang nhãn "made in Việt Nam" được bán với giá cao trong siêu thị và được người tiêu dùng ưa chuộng, đặc biệt tại những quốc gia có khí hậu lạnh.

Bên cạnh nông sản, các doanh nghiệp trong ngành gỗ cũng có thể chú ý đến những sản phẩm ngách như gỗ dán phủ phim dùng trong xây dựng. Theo ông, nhu cầu tái thiết tại nhiều quốc gia bị ảnh hưởng bởi chiến tranh có thể tạo ra nhu cầu đối với các vật liệu xây dựng.

"Sau mỗi biến động lớn trên thế giới, thị trường thường cần khoảng từ 3-6 tháng để phục hồi. Khi nhu cầu quay trở lại, sức mua thường tăng mạnh hơn trước", ông Đạt nói và dự báo thị trường có thể tăng mạnh vào khoảng tháng 9-10. Đây cũng là thời điểm các nhà nhập khẩu chuẩn bị hàng hóa cho mùa mua sắm lớn cuối năm tại châu Âu, châu Mỹ.

Để hàng hóa có thể xuất hiện trên kệ siêu thị vào tháng 11-12, các nhà nhập khẩu thường phải đặt hàng từ tháng 9-10. Một container hàng hóa thường mất khoảng 40-60 ngày để vận chuyển đến nơi, sau đó mới được phân phối ra thị trường. Vì vậy, ông Đạt khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu cần chuẩn bị hàng hóa, duy trì hoạt động chăm sóc khách hàng từ sớm. Khi nhu cầu thị trường quay trở lại, doanh nghiệp sẽ nắm bắt được cơ hội xuất khẩu.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng chịu tác động từ các yếu tố địa chính trị và an ninh hàng hải, việc hiểu rõ các điều khoản vận tải quốc tế, thương mại, bảo hiểm quốc tế và chuẩn bị các phương án ứng phó phù hợp, sẽ giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại và duy trì hoạt động kinh doanh ổn định.