Doanh nghiệp Việt đón cơ hội từ kết quả phân bổ hạn ngạch nhập khẩu

Thương vụ Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc vừa thông tin về kết quả trúng thầu hạn ngạch nhập khẩu dừa năm 2026 do Ngân hàng Đài Loan (BOT) công bố sau phiên mở thầu ngày 11/6/2026. Đây được xem là tín hiệu tích cực đối với các doanh nghiệp xuất khẩu dừa của Việt Nam khi nhu cầu tiêu thụ tại thị trường này vẫn duy trì ở mức cao.

Theo kết quả phân bổ, có 19 doanh nghiệp được cấp quyền nhập khẩu với tổng hạn ngạch đạt 9.365 tấn, gần như sử dụng hết lượng quota được đưa ra trong đợt đấu giá. Theo quy định hiện hành, Đài Loan áp dụng cơ chế hạn ngạch nhập khẩu đối với mặt hàng dừa sau khi gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Mỗi năm, vùng lãnh thổ này cho phép nhập khẩu 10.000 tấn dừa theo diện hạn ngạch, tương đương khoảng 22% tổng nhu cầu tiêu thụ của thị trường.

Hằng năm, Cơ quan Quản lý Nông nghiệp (MOA) Đài Loan (Trung Quốc) tổ chức từ một đến bốn đợt đấu giá quyền nhập khẩu tùy theo nhu cầu thực tế. Chỉ những doanh nghiệp trúng đấu giá mới được cấp phép đưa dừa tươi vào thị trường này.

Đợt phân bổ năm nay tiếp tục cho thấy xu hướng tập trung hạn ngạch vào các doanh nghiệp có năng lực logistics lạnh và hệ thống phân phối ổn định. Dẫn đầu là LONG KAE AGRICULTURAL PRODUCT CO., LTD. với 1.835 tấn, tiếp theo là WUGUODUO TRADING CO., LTD. với 1.325 tấn. Nhiều doanh nghiệp lớn khác cũng được phân bổ lượng quota đáng kể như UNCLE DRAGON INTERNATIONAL CO., LTD. (670 tấn), VERY FRESH INC. (hơn 657 tấn) và FENG XUAN ENTERPRISE CO., LTD. (hơn 545 tấn).

Đài Loan (Trung Quốc) hầu như không có sản lượng dừa nội địa đáng kể nên nguồn cung phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu. Đây là lợi thế quan trọng đối với các quốc gia xuất khẩu dừa trong khu vực Đông Nam Á, đặc biệt là Việt Nam.

Giữ hơn 80% thị phần nhưng phải vượt rào cản kỹ thuật

Số liệu của Cơ quan Quản lý Ngoại thương Đài Loan (TITA) cho thấy trong năm 2025 và 5 tháng đầu năm 2026, Đài Loan (Trung Quốc) chủ yếu nhập khẩu dừa tươi mã HS090112 từ hai quốc gia là Việt Nam và Thái Lan.

Năm 2025, tổng lượng dừa nhập khẩu của Đài Loan (Trung Quốc) đạt 3.925 tấn, tăng 26,8% so với năm trước, với kim ngạch đạt 2,4 triệu USD, tăng 17,6%. Nhu cầu gia tăng đến từ các ngành đồ uống, chế biến thực phẩm và hệ thống bán lẻ.

Trong cơ cấu nguồn cung, Việt Nam tiếp tục giữ vị trí áp đảo khi xuất khẩu 3.003 tấn, đạt kim ngạch 1,75 triệu USD, tăng gần 18% về lượng và hơn 9% về giá trị so với năm 2024. Qua đó, dừa Việt Nam chiếm tới 76,5% thị phần về sản lượng và gần 73% về giá trị.

Trong khi đó, Thái Lan ghi nhận mức tăng trưởng mạnh trong năm 2025 với sản lượng gần 922 tấn, tăng 68%, nâng thị phần lên 23,5%. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, cục diện tiếp tục nghiêng về phía Việt Nam.

Trong 5 tháng đầu năm, Việt Nam xuất khẩu sang Đài Loan (Trung Quốc) hơn 242 tấn dừa, chiếm tới 81,9% thị phần và đạt kim ngạch hơn 96.000 USD, tăng 16,2% so với cùng kỳ năm trước. Ngược lại, lượng dừa nhập khẩu từ Thái Lan giảm hơn 11%, kéo thị phần xuống còn 18,1%.

Theo đánh giá của Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc, nhu cầu tiêu dùng tại Đài Loan (Trung Quốc) đang chuyển mạnh sang các sản phẩm tự nhiên, ít đường, không chất bảo quản và tốt cho sức khỏe. Dừa tươi Việt Nam hiện đã có mặt phổ biến tại nhiều chuỗi siêu thị lớn như PX Mart, Mega PX Mart cùng nhiều cửa hàng trái cây truyền thống.

Không chỉ dừa nguyên trái, các sản phẩm chế biến như dừa gọt sẵn, dừa hút chân không, nước dừa đóng hộp, cơm dừa nạo, dừa sấy khô và dầu dừa cũng ghi nhận nhu cầu tăng trưởng tích cực nhờ xu hướng tiêu dùng "eat clean", thực dưỡng và thực phẩm chay.

Tuy nhiên, để duy trì lợi thế cạnh tranh, doanh nghiệp Việt Nam vẫn phải vượt qua nhiều yêu cầu kỹ thuật nghiêm ngặt. Đối với dừa tươi, nhà xuất khẩu bắt buộc phải hoàn thành quy trình kiểm nghiệm an toàn thực phẩm (mã F02), kiểm dịch thực vật (mã B01), đồng thời đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn về bao bì, nhãn mác và quy định liên quan đến cơ chế đấu giá hạn ngạch.

Chia sẻ với phóng viên Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Thu Liên, Phó Chủ tịch chuyên trách Hiệp hội Dừa Việt Nam, Đài Loan (Trung Quốc) là thị trường có nhiều tiềm năng đối với dừa tươi của Việt Nam nhờ khoảng cách địa lý gần, thời gian vận chuyển ngắn và nhu cầu tiêu dùng ổn định. Tuy nhiên, đặc thù của mặt hàng này là thời gian bảo quản không dài, khiến chi phí logistics trở thành yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh.

"Bởi vậy, dừa tươi hiện vẫn phù hợp hơn với các thị trường gần như Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc) hoặc một số quốc gia trong khu vực châu Á. Trong thời gian tới, Việt Nam có thể mở rộng xuất khẩu dừa tươi sang các thị trường có khoảng cách vận chuyển ngắn như Nhật Bản và một số nước lân cận, nơi doanh nghiệp có thể tối ưu thời gian giao hàng cũng như chi phí logistics", bà Liên nhận định.

Nhu cầu nhập khẩu dừa của Đài Loan (Trung Quốc) thường tăng mạnh vào giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 2 và từ tháng 8 đến tháng 12 hằng năm, khi nguồn cung nội địa gần như không có. Đây được xem là khoảng thời gian thuận lợi để các doanh nghiệp Việt Nam chủ động xây dựng kế hoạch sản xuất, chuẩn bị nguồn hàng và tối ưu hoạt động logistics, qua đó tiếp tục giữ vững vị thế là nhà cung cấp dừa lớn nhất tại thị trường này trong thời gian tới.