Thị trường trái phiếu doanh nghiệp tiếp tục ghi nhận những diễn biến đáng chú ý trong tháng 7 và bước sang tháng 8 với tâm điểm là đà tăng phát hành công chúng và áp lực đáo hạn ở mức cao. Theo VIS Rating, tính từ đầu năm đến nay, tổng giá trị trái phiếu phát hành ra công chúng đạt 41.000 tỷ đồng mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây. Con số này phần nào phản ánh xu hướng dịch chuyển nguồn vốn ra khỏi kênh phát hành riêng lẻ vốn đang chịu sự kiểm soát chặt chẽ, sang hình thức công khai, minh bạch hơn qua thị trường đại chúng.

Đáng chú ý, trong tháng 7, một số ngân hàng thương mại đã phát hành trái phiếu thứ cấp ra công chúng với kỳ hạn dài, trong đó có 2 tổ chức phát hành trái phiếu kỳ hạn lần lượt là 7 năm và 10 năm. Mức lãi suất áp dụng theo cơ chế thả nổi, gắn với lãi suất tiền gửi bình quân 12 tháng của bốn ngân hàng quốc doanh, với biên độ lần lượt là 300 và 180 điểm cơ bản.

So sánh giữa các hình thức phát hành, trái phiếu ra công chúng kỳ hạn 7 năm của một tổ chức có mức lãi suất tương đương trái phiếu riêng lẻ cùng kỳ hạn, song đều cao hơn lần lượt 200 và 130 điểm cơ bản so với trái phiếu của hai tổ chức phát hành khác trên thị trường. Điều này phản ánh mức độ rủi ro mà thị trường gán cho từng tổ chức trong từng thời điểm, đồng thời cho thấy sự phân hóa ngày càng rõ nét về chi phí vốn giữa các đơn vị phát hành.

Trên thị trường thứ cấp, thanh khoản tiếp tục được cải thiện. Giá trị giao dịch bình quân trong tháng 7 đạt 6.500 tỷ đồng/ngày, tăng 10% so với tháng trước, và là mức cao nhất kể từ năm 2024. Lợi suất đáo hạn trung bình của trái phiếu do các ngân hàng có hồ sơ tín nhiệm từ mức trung bình trở lên phát hành vẫn duy trì ổn định qua các tháng.

Trong 7 tháng đầu năm, nhóm ngân hàng vẫn chiếm ưu thế về khối lượng giao dịch, nhưng đáng chú ý là sự hiện diện mạnh mẽ của một số doanh nghiệp bất động sản và đa ngành, trong đó có tập đoàn lớn ghi nhận tổng giá trị giao dịch vượt 90.000 tỷ đồng - cho thấy sự dịch chuyển cơ cấu giao dịch đang diễn ra tích cực trên thị trường thứ cấp.

Bước sang tháng 8, áp lực đáo hạn được dự báo gia tăng. Dự kiến sẽ có 36.000 tỷ đồng trái phiếu đến hạn trong tháng này, mức cao nhất kể từ đầu năm. Theo VIS Rating, trong số này có khoảng 1.200 tỷ đồng trái phiếu được đánh giá có nguy cơ chậm trả lần đầu, chủ yếu thuộc về hai doanh nghiệp bất động sản có hồ sơ tín nhiệm ở mức “Cực kỳ yếu”.

Ngoài ra, còn có 14.400 tỷ đồng trái phiếu đến hạn từng ghi nhận tình trạng chậm trả lãi coupon, thuộc về một số doanh nghiệp đang trong quá trình tái cơ cấu nợ, bao gồm các tổ chức hoạt động trong lĩnh vực bất động sản và năng lượng.

Dù áp lực đáo hạn đang gia tăng, thị trường chưa ghi nhận trường hợp chậm trả lần đầu nào trong tháng 7. Các khoản nợ cũ vẫn đang được từng bước xử lý.

Trong tháng, một doanh nghiệp bất động sản và hai doanh nghiệp năng lượng đã hoàn tất thanh toán tổng cộng 380 tỷ đồng tiền gốc trái phiếu. Tỷ lệ thu hồi nợ chậm trả duy trì ổn định ở mức 34,9% so với tháng trước, cho thấy các nỗ lực xử lý nghĩa vụ tài chính vẫn đang được thực hiện trong bối cảnh nhiều tổ chức phát hành đối mặt với thách thức về dòng tiền.