Đẩy nhanh lấy mẫu ADN trên diện rộng

Theo Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế, hơn 7.283 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin tại 42 nghĩa trang liệt sĩ thuộc 21 xã, phường ở thành phố Huế đang được triển khai lấy mẫu sinh phẩm phục vụ giám định ADN. Đây là một trong những nhiệm vụ trọng tâm của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ (sau đây gọi tắt là Chiến dịch 500 ngày đêm), hướng tới kỷ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, Đại tá Lê Văn Lĩnh - Chủ nhiệm Chính trị, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế cho biết, việc lấy mẫu ADN được triển khai đồng loạt nhằm tạo cơ sở khoa học phục vụ xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin. Theo kế hoạch, toàn bộ việc lấy mẫu tại 42 nghĩa trang sẽ hoàn thành trong quý III/2026.

Theo lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố, Huế hiện có 61 nghĩa trang liệt sĩ, 84 công trình nhà bia, đài tưởng niệm, đền thờ liệt sĩ. Tuy nhiên, vẫn còn hàng nghìn phần mộ chưa xác định được danh tính, đặt ra yêu cầu phải đẩy nhanh việc lấy mẫu sinh phẩm để phục vụ giám định ADN.

Để triển khai nhiệm vụ, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố - Cơ quan Thường trực Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã tham mưu xây dựng kế hoạch, chỉ đạo tổ chức lấy mẫu trên toàn địa bàn. Nghĩa trang liệt sĩ Phong Mỹ được lựa chọn thực hiện trước để rút kinh nghiệm trước khi triển khai đồng loạt tại các địa phương.

Cùng với việc tổ chức lấy mẫu, thành phố chuẩn bị nhân lực, trang thiết bị, bảo đảm các điều kiện phục vụ nhiệm vụ; đồng thời phối hợp ứng dụng phần mềm quản lý thông tin mẫu hài cốt liệt sĩ và số hóa dữ liệu, góp phần quản lý thống nhất trong suốt quá trình lấy mẫu, bàn giao và giám định ADN.

Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ hướng tới hoàn thành các chỉ tiêu về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ, mà còn thể hiện trách nhiệm của các cấp, các ngành đối với những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc. "Đây là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân; là đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', 'Đền ơn đáp nghĩa', là trách nhiệm, tình cảm của thế hệ hôm nay với các Anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì đất nước", Đại tá Lê Văn Lĩnh khẳng định.

Thêm cơ hội xác định danh tính liệt sĩ

Cùng với việc triển khai lấy mẫu trên diện rộng, công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tại thành phố Huế tiếp tục đạt những kết quả tích cực. Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế cho biết, trong mùa khô 2025 - 2026, Đội Quy tập 192 đã tìm kiếm, hồi hương 8 hài cốt liệt sĩ tại nước CHDCND Lào; đồng thời tìm kiếm được 1 hài cốt liệt sĩ tại đồi A Đoon, thôn Pi Ây 2, xã A Lưới 2.

Đối với nhiệm vụ lấy mẫu ADN, đến giữa tháng 7/2026, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố đã bàn giao 2 đợt với 697 mẫu sinh phẩm hài cốt liệt sĩ cho Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam để thực hiện giám định ADN. Đây là kết quả bước đầu trong lộ trình lấy mẫu đối với 7.283 mộ liệt sĩ chưa xác định thông tin trên địa bàn thành phố.

Theo lãnh đạo Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế, quá trình triển khai nhiệm vụ vẫn gặp nhiều khó khăn do thời gian đã lùi xa, nhiều nhân chứng lịch sử tuổi cao, trí nhớ giảm; nhiều liệt sĩ không còn thân nhân, trong khi hồ sơ, sơ đồ mộ chí ở một số nơi chưa đầy đủ. Bên cạnh đó, sự thay đổi của địa hình, địa vật sau nhiều năm cũng ảnh hưởng đến công tác tìm kiếm, xác minh thông tin.

Riêng việc lấy mẫu ADN cũng đặt ra nhiều thách thức. Nhiều nghĩa trang đã qua nhiều lần nâng cấp, kết cấu mộ kiên cố, trong khi hài cốt bị phân hủy mạnh sau thời gian dài khiến việc lựa chọn mẫu đủ điều kiện giám định gặp không ít khó khăn. Tuy vậy, các lực lượng vẫn bám sát kế hoạch, bảo đảm việc lấy mẫu được thực hiện đúng quy trình và tiến độ đề ra.

Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố Huế cho biết, thời gian tới đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các địa phương rà soát, bổ sung hồ sơ, khai thác cơ sở dữ liệu về liệt sĩ, đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền, vận động các cựu chiến binh, nhân chứng lịch sử và nhân dân cung cấp thêm thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ còn thiếu thông tin, phục vụ công tác xác minh, tìm kiếm và xác định danh tính.

Cùng với đó, thành phố Huế phấn đấu hoàn thành việc lấy mẫu hài cốt liệt sĩ tại 42 nghĩa trang thuộc 21 xã, phường trong quý III/2026, tạo cơ sở để tiếp tục giám định ADN và từng bước xác định danh tính các liệt sĩ còn thiếu thông tin.

Chiến dịch 500 ngày đêm không chỉ là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng mà còn là mệnh lệnh từ trái tim, là trách nhiệm thiêng liêng của cả hệ thống chính trị, của toàn Đảng, toàn quân, toàn dân; là đạo lý 'Uống nước nhớ nguồn', 'Đền ơn đáp nghĩa' và là trách nhiệm của thế hệ hôm nay đối với các anh hùng liệt sĩ đã hy sinh vì đất nước."