Ngày 20/3, giai đoạn một của Chương trình “Nâng cao năng lực xử lý đơn đăng ký sáng chế và nhãn hiệu tại Cục Sở hữu Trí tuệ Việt Nam” do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản (JICA) triển khai đã chính thức khép lại với nhiều kết quả tích cực, góp phần quan trọng vào việc nâng cao năng lực thẩm định đơn đăng ký sáng chế, đặc biệt trong lĩnh vực y - dược.

Nhân dịp này, ông Ogawa Akira, chuyên gia JICA về sáng chế, đã được lãnh đạo Cục Sở hữu Trí tuệ biểu dương và ghi nhận những đóng góp nổi bật trong quá trình triển khai giai đoạn một của chương trình. 

Ông Ogawa Akira là chuyên gia dài hạn của JICA, làm việc tại Cục Sở hữu trí tuệ từ tháng 4/2024 đến tháng 4/2026 và phụ trách giai đoạn một của Chương trình. Để bảo đảm triển khai hiệu quả, Cục Sở hữu Trí tuệ đã thành lập Ban Quản lý Chương trình do Phó Cục trưởng làm Giám đốc, cùng Nhóm công tác về sáng chế gồm 10 thành viên.

Trước đó, năm 2023, ông Koji Nishimoto, chuyên gia tiền nhiệm và Văn phòng JICA Việt Nam cũng được trao Giấy khen của Cục trưởng Cục Sở hữu Trí tuệ vì những đóng góp cho sự phát triển lĩnh vực sở hữu trí tuệ tại Việt Nam.

Phát biểu tại Hội nghị tổng kết hoạt động năm 2025, Phó Cục trưởng Trần Lê Hồng, Giám đốc Chương trình, đánh giá cao kết quả đạt được, đồng thời nhấn mạnh sự phối hợp chặt chẽ và hiệu quả giữa chuyên gia JICA, Ban Quản lý Chương trình và Nhóm công tác về sáng chế. Phó Cục trưởng đề nghị tiếp tục tăng cường phối hợp và xây dựng kế hoạch triển khai cụ thể cho các giai đoạn tiếp theo.

Trong năm 2025, Cục Sở hữu Trí tuệ đạt nhiều kết quả nổi bật: xử lý 250.916 đơn các loại, tăng 75,1% so với năm 2024; cấp 83.383 văn bằng bảo hộ, tăng 55,4%. Đáng chú ý, số đơn đăng ký sáng chế của tổ chức và cá nhân Việt Nam tăng 36%, số văn bằng sáng chế được cấp tăng tới 134,2%, vượt xa mục tiêu tăng trưởng trung bình 16 - 18%/năm theo Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị.

Giai đoạn một của chương trình được triển khai với ba đầu ra chính. Đầu ra thứ nhất tập trung cải tiến phương pháp quản trị hoạt động thẩm định đơn sáng chế, góp phần rút ngắn thời gian xử lý và hỗ trợ giải quyết các đơn tồn đọng thông qua việc thử nghiệm sử dụng báo cáo tra cứu sáng chế.

Đầu ra thứ hai tập trung xây dựng và hoàn thiện tài liệu hướng dẫn thẩm định đơn đăng ký sáng chế liên quan công nghệ sinh học và dược phẩm. Tài liệu này đã được Cục Sở hữu Trí tuệ chính thức phê duyệt và đưa vào áp dụng từ ngày 10/3/2026.

Đầu ra thứ ba chú trọng nâng cao năng lực chuyên môn cho thẩm định viên thông qua các khóa đào tạo, hội thảo chuyên sâu và hoạt động tham quan thực tế tại doanh nghiệp, qua đó tăng cường khả năng khai thác và ứng dụng thông tin sáng chế.

Chương trình do Cơ quan Hợp tác quốc tế Nhật Bản tài trợ, được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt tại Quyết định số 182/QĐ-BKHCN ngày 21/2/2024, với thời gian triển khai bốn năm (2024 - 2028), chia thành hai giai đoạn. Hai năm đầu tập trung vào lĩnh vực sáng chế, hai năm tiếp theo tập trung vào lĩnh vực nhãn hiệu.

Giai đoạn một về sáng chế sẽ chính thức kết thúc vào tháng 3/2026, đồng thời Chương trình bước sang giai đoạn hai về nhãn hiệu với sự chuyển giao sang chuyên gia JICA mới, có nhiệm kỳ đến tháng 3/2028.

Đánh giá về kết quả giai đoạn một, ông Nishikawa Naotaka, đại diện Văn phòng JICA Việt Nam, cho rằng Chương trình đã hỗ trợ hiệu quả Cục Sở hữu Trí tuệ trong việc rút ngắn thời hạn và nâng cao chất lượng thẩm định đơn sáng chế trong lĩnh vực y - dược, tạo nền tảng cho các cải tiến tiếp theo của hệ thống sở hữu trí tuệ Việt Nam.

Trong hơn 25 năm qua, JICA đã hỗ trợ Cục Sở hữu Trí tuệ triển khai năm dự án ODA trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ, thể hiện cam kết lâu dài của Chính phủ Nhật Bản trong việc đồng hành cùng Việt Nam phát triển hệ thống sở hữu trí tuệ hiện đại và hiệu quả.