Tăng trưởng lan tỏa, các động lực dần được củng cố

Theo thông tin từ Cục Thống kê, Bộ Tài chính, bức tranh kinh tế quý I/2026 ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực khi tổng sản phẩm trong nước (GDP) ước tăng 7,83% so với cùng kỳ năm trước, cao hơn mức 7,07% của quý I/2025. Đây là mức tăng khá, phản ánh nỗ lực phục hồi trong bối cảnh kinh tế thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Đáng chú ý, tăng trưởng lan tỏa tương đối đồng đều ở các khu vực kinh tế. Trong đó, khu vực nông, lâm nghiệp và thủy sản tăng 3,58%, đóng góp 5,6% vào mức tăng chung. Dù tỷ trọng không lớn, nhưng đây vẫn là trụ đỡ ổn định, đặc biệt khi sản xuất nông nghiệp duy trì đà tăng, chăn nuôi phục hồi và thủy sản phát triển nhờ ứng dụng khoa học công nghệ.

Cung cấp thông tin tại buổi họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 diễn ra gần đây, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho hay, trong quý I/2026, ngành nông nghiệp đạt mức tăng trưởng 3,58%. Bên cạnh lúa gạo, các lĩnh vực khác cũng ghi nhận mức tăng trưởng ổn định: Chăn nuôi đạt 2,28 triệu tấn thịt (tăng 4,9%), thủy sản đạt 2,7 triệu tấn (tăng 3,3%), lâm nghiệp đạt 12 triệu m³ gỗ (tăng trên 3%). Tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 16,69 tỷ USD, tăng 5,9%, với thặng dư thương mại đạt 4,78 tỷ USD, tăng 12%.

Khu vực công nghiệp và xây dựng tiếp tục giữ vai trò động lực khi tăng 8,92%, đóng góp hơn 44% vào tăng trưởng. Công nghiệp chế biến, chế tạo tăng tới 9,73%, cho thấy hoạt động sản xuất đang cải thiện rõ nét. Ngành xây dựng cũng khởi sắc nhờ đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, tạo hiệu ứng lan tỏa sang nhiều lĩnh vực liên quan.

Khu vực dịch vụ tiếp tục đóng góp lớn nhất với mức tăng 8,18%, chiếm hơn 50% mức tăng chung. Sức cầu tiêu dùng trong dịp Tết Nguyên đán cùng với lượng khách quốc tế tăng đã thúc đẩy các ngành bán buôn, bán lẻ, vận tải, lưu trú và tài chính. Những lĩnh vực này không chỉ phục hồi mà còn cho thấy khả năng bật lại nhanh, nếu được tiếp sức đúng lúc.

Về cơ cấu, dịch vụ vẫn chiếm tỷ trọng lớn nhất trong nền kinh tế (43,45%), tiếp đến là công nghiệp và xây dựng (37,15%), trong khi nông, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 10,89%. Điều này phản ánh xu hướng chuyển dịch cơ cấu theo hướng hiện đại, nhưng cũng đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tăng trưởng, tránh phụ thuộc quá mức vào tiêu dùng ngắn hạn.

Ở góc độ sử dụng GDP, tiêu dùng cuối cùng tăng 8,45%, xuất khẩu tăng mạnh 19,85%. Tuy nhiên, nhập khẩu tăng tới 24,27% cho thấy nhu cầu nguyên vật liệu đầu vào lớn, đồng thời phản ánh mức độ phụ thuộc nhất định vào nguồn cung bên ngoài. Đây là điểm cần theo dõi kỹ trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu còn nhiều biến động.

Đánh giá về bức tranh tăng trưởng quý đầu tiên của năm 2026, đại diện Cục Thống kê cho rằng, kinh tế quý I có sự phục hồi rõ rệt, nhưng nền tảng chưa thực sự vững chắc và chưa đạt mục tiêu như kỳ vọng. Tăng trưởng đang được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố thuận lợi ngắn hạn, trong khi các rủi ro dài hạn vẫn hiện hữu.

Siết kỷ luật điều hành, giữ ổn định cho những tháng tới

Trước bức tranh kinh tế quý I/2026 và nhiệm vụ đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm nay và những năm tiếp tới, Nghị quyết phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 đặt ra yêu cầu xuyên suốt theo dõi sát diễn biến tình hình thế giới, chủ động phản ứng chính sách, không để bị động, bất ngờ. Trong khi xung đột địa chính trị và biến động năng lượng còn phức tạp, cách tiếp cận này cho thấy sự thận trọng cần thiết.

Chính phủ yêu cầu điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa. Đây là bài toán không dễ, bởi nếu nới lỏng quá mức có thể gây áp lực lạm phát, trong khi thắt chặt quá nhanh lại kìm hãm tăng trưởng. Vì vậy, yếu tố “hài hòa” được nhấn mạnh.

Kỷ luật tài chính - ngân sách tiếp tục được siết chặt. Mục tiêu tăng thu ngân sách vượt ít nhất 10% so với năm 2025 đi kèm với yêu cầu tiết kiệm chi thường xuyên không chỉ 10% mà còn phấn đấu tiết kiệm thêm trên 5%.

Một trụ cột quan trọng khác là thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công. Chính phủ đặt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2026, coi đây là động lực then chốt để kích thích tăng trưởng. Các dự án hạ tầng lớn, đặc biệt trong lĩnh vực giao thông và năng lượng, được yêu cầu triển khai đúng tiến độ, tránh tình trạng “đầu năm chậm, cuối năm vội”.

Bên cạnh đó, việc làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống và khai thác các động lực mới được đặt ra rõ ràng. Công nghiệp chế biến, chế tạo, năng lượng, vật liệu mới và công nghiệp phụ trợ tiếp tục là trọng tâm. Đồng thời, việc tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) để mở rộng thị trường xuất khẩu và đa dạng hóa chuỗi cung ứng được xem là hướng đi tất yếu.

Thị trường trong nước cũng được chú trọng với các chương trình kích cầu tiêu dùng quy mô lớn, gắn với Cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam”.

Một nội dung đáng lưu ý là yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia. Trong bối cảnh nguồn cung toàn cầu có thể bị gián đoạn, việc chủ động các phương án cung ứng điện, xăng dầu và hàng hóa thiết yếu được đặt ở mức ưu tiên cao. Đồng thời, Chính phủ cũng thúc đẩy tiết kiệm năng lượng, phát triển năng lượng tái tạo và chuyển đổi xanh trong sản xuất.

Cải cách thủ tục hành chính tiếp tục là điểm nghẽn cần tháo gỡ. Mục tiêu cắt giảm 50% thời gian và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, cùng với việc loại bỏ các điều kiện kinh doanh không cần thiết, nếu thực hiện hiệu quả sẽ tạo cú hích đáng kể cho môi trường đầu tư, kinh doanh.

Song song đó, việc xử lý các dự án tồn đọng kéo dài được yêu cầu hoàn thành trong quý III/2026. Đây là nguồn lực lớn đang bị “đóng băng”, nếu được khơi thông sẽ góp phần quan trọng vào tăng trưởng.

Tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 3/2026 và hội nghị trực tuyến với các địa phương, Thủ tướng nhấn mạnh cả nước kiên định mục tiêu tăng trưởng 2 con số.