Hai nền sản xuất lớn, bổ trợ thay vì cạnh tranh

Với khoảng 1,3 - 1,4 tỷ đôi giày sản xuất mỗi năm và kim ngạch xuất khẩu năm 2025 đạt gần 29 tỷ USD, Việt Nam hiện là một trong những trung tâm sản xuất giày dép lớn của thế giới. Tuy nhiên, da giày vẫn được nhìn nhận là ngành “lấy công làm lãi” khi tỷ lệ nội địa hóa của ngành hiện mới đạt khoảng 50-55%, tùy từng dòng sản phẩm.

Trong khi đó, Ấn Độ được nhìn nhận là đối tác có khả năng bổ trợ rõ rệt cho ngành da giày Việt Nam. Quốc gia Nam Á này hiện chiếm khoảng 13% sản lượng da toàn cầu. Không chỉ mạnh về da thuộc, hóa chất ngành da hay linh kiện phụ trợ, Ấn Độ còn sở hữu hệ sinh thái nguyên phụ liệu khá hoàn chỉnh.

Tại hội thảo trực tuyến “Định hình tương lai hợp tác da giày Việt Nam - Ấn Độ” diễn ra gần đây, ông Bùi Trung Thướng, Trưởng Văn phòng Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ nhìn nhận, ngành da giày hai nước có tính bổ trợ cao và không cạnh tranh trực tiếp. Theo ông, Ấn Độ mạnh về nguyên liệu, chế biến da, linh kiện và thiết kế, trong khi Việt Nam nổi bật ở năng lực sản xuất quy mô lớn cùng khả năng tiếp cận các thị trường toàn cầu thông qua mạng lưới hiệp định thương mại tự do.

Đáng chú ý, trong bối cảnh các thị trường nhập khẩu lớn ngày càng siết yêu cầu về phát triển bền vững, môi trường và truy xuất nguồn gốc, việc xây dựng chuỗi cung ứng ổn định đang trở thành yếu tố quyết định.

Theo ông Sanjay Gupta, Chủ tịch Hiệp hội Các nhà sản xuất linh kiện giày dép Ấn Độ, một đôi giày có thể cần tới khoảng 32 loại linh kiện khác nhau. Điều này cho thấy vai trò đặc biệt quan trọng của ngành công nghiệp phụ trợ trong chuỗi giá trị da giày toàn cầu.

Trong khi đó, doanh nghiệp Việt Nam lại đang cần mở rộng khả năng chủ động nguyên liệu để nâng tỷ lệ nội địa hóa và tận dụng tốt hơn ưu đãi từ các hiệp định thương mại tự do. Đây chính là điểm giao thoa lợi ích giữa hai bên.

Xúc tiến thương mại mở đường cho liên kết chuỗi

Điểm đáng chú ý trong hợp tác da giày Việt Nam - Ấn Độ thời gian gần đây là vai trò ngày càng rõ nét của các hoạt động xúc tiến thương mại. Nếu trước đây, xúc tiến thương mại chủ yếu gắn với quảng bá sản phẩm hoặc tìm kiếm đầu ra xuất khẩu, thì nay các hội thảo, triển lãm và hoạt động kết nối B2B đang trở thành nơi hình thành những mắt xích mới trong chuỗi cung ứng.

Sau hội thảo trực tuyến “Định hình tương lai hợp tác da giày Việt Nam - Ấn Độ”, Thương vụ Việt Nam tại Ấn Độ tiếp tục tổ chức hội thảo trực tuyến “Tăng cường kết nối, thúc đẩy hợp tác và đổi mới sáng tạo trong ngành dệt may và da giày giữa Việt Nam - Ấn Độ”. Các cuộc trao đổi đi sâu vào công nghệ, nguyên liệu, đào tạo và đầu tư.

Ông Dương Phong Hòa, Phó Giám đốc Viện Đổi mới và Công nghệ thuộc Hiệp hội Da giày - Túi xách Việt Nam đã giới thiệu Triển lãm quốc tế Da giày và Sản phẩm da Việt Nam lần thứ 26 tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh vào tháng 7/2026, đồng thời mời gọi doanh nghiệp Ấn Độ tham gia nhằm mở rộng hợp tác trong lĩnh vực da giày và công nghiệp phụ trợ.

Điểm đáng chú ý là các chương trình xúc tiến hiện nay được thiết kế theo hướng thực chất hơn. Ngoài hoạt động trưng bày, ban tổ chức còn triển khai kết nối doanh nghiệp trực tiếp, tổ chức các phiên làm việc chuyên đề, tham quan nhà máy và hỗ trợ lưu trú cho đối tác quốc tế. Điều này cho thấy xúc tiến thương mại đang dần chuyển từ “giới thiệu sản phẩm” sang “kết nối hệ sinh thái sản xuất”.

Ở chiều ngược lại, phía Ấn Độ cũng chủ động mở rộng hợp tác. Hội chợ quốc tế ngành da giày “Meet at Agra 2026” dự kiến tổ chức vào tháng 10/2026 tại bang Uttar Pradesh được kỳ vọng trở thành điểm kết nối mới cho doanh nghiệp Việt Nam tìm kiếm nguồn cung nguyên liệu, linh kiện và đối tác công nghệ.

Agra vốn là một trong những trung tâm sản xuất giày dép lớn của Ấn Độ, tập trung nhiều doanh nghiệp thuộc da và sản xuất phụ kiện. Việc tham gia các hội chợ như vậy không chỉ giúp doanh nghiệp Việt tìm kiếm khách hàng mà còn tiếp cận trực tiếp mạng lưới cung ứng.

Một xu hướng khác cũng đang được hai bên đặc biệt quan tâm là đổi mới sáng tạo và tiêu chuẩn kỹ thuật. Đại diện Hiệp hội Các nhà sản xuất linh kiện giày dép Ấn Độ nhấn mạnh nhu cầu hợp tác với Việt Nam trong xây dựng phòng thí nghiệm kiểm định chất lượng, nghiên cứu vật liệu mới và phát triển nguồn nhân lực.

Đây vốn là những khâu doanh nghiệp Việt còn hạn chế. Nhưng trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng coi trọng tiêu chuẩn xanh và khả năng truy xuất nguồn gốc, năng lực nghiên cứu, kiểm định và thiết kế sẽ quyết định khả năng tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Có thể thấy, hợp tác trong lĩnh vực da giày Việt Nam - Ấn Độ đang đi theo hướng khác với nhiều mối liên kết thương mại truyền thống. Thay vì cạnh tranh trực tiếp, hai bên đang tìm cách bổ khuyết cho nhau để cùng nâng vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Dù vẫn còn những thách thức về khoảng cách địa lý, tiêu chuẩn kỹ thuật hay năng lực liên kết doanh nghiệp, nhưng doanh nghiệp hai nước đang dần chuyển từ quan hệ “người mua - người bán” sang trở thành những đối tác cùng tạo ra giá trị trong chuỗi cung ứng da giày khu vực và toàn cầu.

Từ đầu năm tới nay, Ấn Độ và Việt Nam tổ chức nhiều hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối B2B trong lĩnh vực da giày không chỉ giúp doanh nghiệp tìm kiếm cơ hội mở rộng thị trường xuất khẩu mà còn giúp hai bên tìm hiểu, kết nối xây dựng chuỗi cung ứng bền vững.