Ngành điện lực Việt Nam đang đứng trước tình hình nhu cầu điện liên tục gia tăng và áp lực cân bằng hệ thống, giải pháp lưu trữ năng lượng không còn là bổ trợ, mà mang yếu tố then chốt, liên quan trực tiếp tới an ninh năng lượng và năng lực cạnh tranh quốc gia. 

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, chuyên gia kinh tế - PGS.TS Đinh Trọng Thịnh cho biết, phát triển hệ thống lưu trữ là giải pháp kỹ thuật, yếu tố then chốt để bảo đảm tính ổn định, liên tục của hệ thống điện. Đây cũng được xem là một trong những bài toán quan trọng nhất hiện nay nếu Việt Nam muốn khai thác tối đa tiềm năng của năng lượng tái tạo.

Theo ông, năng lượng tái tạo giữ vai trò ngày càng quan trọng trong cơ cấu nguồn điện. Đặc thù của các nguồn năng lượng như điện mặt trời hay điện gió là chỉ phát điện trong những khung thời gian nhất định, phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên. Nhất là vào ban đêm hoặc thời điểm thời tiết bất lợi, khả năng cung ứng điện sẽ bị gián đoạn. Vì vậy, bắt buộc phải có hệ thông lưu trũ năng lượng để tích trữ phần điện năng dư thừa vào thời điểm sản xuất cao và giải phóng trở lại khi nhu cầu tăng hoặc nguồn phát suy giảm. 

Hiện nay, hầu hết thiết bị cho hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) tại Việt Nam vẫn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, cho thấy năng lực sản xuất trong nước còn nhiều hạn chế. Bởi đây là một ngành công nghệ mới, đòi hỏi hàm lượng kỹ thuật cao. Việc sản xuất pin lưu trữ cần có quá trình nghiên cứu, hoàn thiện công nghệ trong thời gian dài. 

Ông Thịnh cho biết thêm: “Cơ hội hình thành ngành sản xuất pin lưu trữ trong nước là rất lớn. Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nằm ở năng lực phải theo kịp tốc độ phát triển công nghệ và đổi mới sáng tạo trên thế giới”.

PGS.TS Đinh Trọng Thịnh nhận định, để biến cơ hội thành hiện thực, Việt Nam cần một lộ trình rõ ràng, trong đó trọng tâm là làm chủ công nghệ và xây dựng năng lực nội tại. Việt Nam cần chủ động tiếp cận và từng bước làm chủ các công nghệ cốt lõi, nâng cao năng lực nghiên cứu, sản xuất và hoàn thiện chuỗi giá trị trong nước. Chỉ khi đó, Việt Nam mới có thể đảm bảo an toàn năng lượng, giảm phụ thuộc, nâng cao hiệu quả vận hành hệ thống và hướng tới mục tiêu phát triển xanh và bền vững.

Bên cạnh đó, vai trò của Nhà nước là rất quan trọng trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và tạo môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia. Khi thị trường đủ tiềm năng và điều kiện chín muồi, Nhà nước cũng có thể cân nhắc tham gia sâu hơn để dẫn dắt và thúc đẩy ngành phát triển.

Ngành pin lưu trữ năng lượng tại Việt Nam đang đứng trước một bước ngoặt quan trọng. Nếu tận dụng tốt giai đoạn hiện nay để xây dựng nền tảng công nghệ và chính sách, Việt Nam có thể bắt kịp xu hướng lưu trữ điện bằng pin, tạo nền tảng vững chắc cho hệ thống năng lượng trong dài hạn.

Hệ thống lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) giúp tích trữ điện dư thừa từ nguồn tái tạo và cung cấp lại khi cần, góp phần ổn định hệ thống điện. Trong bối cảnh nhu cầu điện tăng nhanh, đây được xem là giải pháp quan trọng để giảm áp lực nguồn cung, hạn chế phụ thuộc vào điện truyền thống và hướng tới phát triển năng lượng bền vững.