Cơ hội rộng mở

Những cải cách thương mại sâu rộng mà Argentina triển khai trong hơn 1 năm qua đang thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam. Việc bãi bỏ hệ thống khai báo nhập khẩu (SEDI), mở rộng chương trình Exporta Simple, đơn giản hóa thủ tục hành chính và từng bước chuyển từ cơ chế tiền kiểm sang hậu kiểm được xem là những tín hiệu tích cực đối với các nhà xuất khẩu nước ngoài.

Cơ hội xuất khẩu của Việt Nam sang Argentina và khu vực Nam Mỹ đang được mở rộng khi nhiều doanh nghiệp tích cực tìm kiếm đối tác trong các lĩnh vực nông sản, thực phẩm, nguyên liệu công nghiệp, thiết bị điện và hàng tiêu dùng. Đây đều là những mặt hàng Việt Nam có lợi thế cạnh tranh và kinh nghiệm xuất khẩu.

Tuy nhiên, thực tế từ các hoạt động xúc tiến thương mại gần đây cho thấy một nghịch lý đáng chú ý: thị trường Argentina đang mở cửa hơn, nhưng để bán được hàng lại không hề dễ hơn.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Argentina, một trong những khó khăn lớn nhất hiện nay là nhiều doanh nghiệp chưa nắm rõ các quy định kỹ thuật địa phương. Nhiều doanh nghiệp đã xuất khẩu thành công sang Hoa Kỳ, EU hoặc Trung Đông nên cho rằng có thể sử dụng cùng một bộ hồ sơ kỹ thuật cho Argentina. Thực tế, mỗi thị trường lại có những yêu cầu riêng. Thực phẩm và nông sản phải đáp ứng các yêu cầu của SENASA về kiểm dịch, an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc. Thực phẩm chế biến, đồ uống, mỹ phẩm hoặc một số sản phẩm chuyên ngành phải tuân thủ quy định của ANMAT. Các sản phẩm điện, điện tử phải đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan trước khi được lưu hành.

Bên cạnh đó, việc xác định mã HS và mã NCM theo hệ thống của MERCOSUR cũng là một thách thức. Nhiều doanh nghiệp sử dụng mã HS/NCM (hai hệ thống mã phân loại hàng hóa dùng trong thương mại quốc tế và khu vực Mỹ Latinh) quen thuộc tại Việt Nam mà không đối chiếu với hệ thống phân loại của MERCOSUR. Chỉ một sai lệch nhỏ cũng có thể dẫn tới khác biệt về thuế suất, hồ sơ kỹ thuật hoặc yêu cầu quản lý chuyên ngành.

Ngoài ra, theo Thương vụ Việt Nam tại Argentina, các doanh nghiệp cũng gặp vấn đề liên quan tới việc ghi nhãn và hồ sơ sản phẩm. Nhiều sản phẩm dù đã xuất khẩu thành công sang các thị trường khác vẫn phải điều chỉnh khi vào Argentina do thiếu nhãn bằng tiếng Tây Ban Nha, thiếu thông tin nhà nhập khẩu hoặc chưa đáp ứng đầy đủ các yêu cầu công bố sản phẩm.

Một khó khăn khác được nhiều doanh nghiệp Việt phản ánh là việc tìm kiếm và đánh giá đối tác. Nhiều doanh nghiệp có sản phẩm tốt nhưng gặp khó khăn trong việc xác định đâu là nhà nhập khẩu thực sự, đâu là đơn vị trung gian môi giới và đâu là doanh nghiệp có đủ năng lực thực hiện các thủ tục với cơ quan quản lý Argentina.

Xác minh đối tác và kiểm soát rủi ro 

Theo Thương vụ Việt Nam tại Argentina, việc xác minh doanh nghiệp đối tác là bước cần thiết nhằm giảm thiểu rủi ro, đánh giá năng lực thực tế và bảo đảm tính minh bạch trước khi tiến hành giao dịch hoặc ký kết hợp đồng.

Doanh nghiệp cần thực hiện xác minh pháp lý thông qua mã số thuế CUIT tại cơ quan thuế AFIP để kiểm tra tên pháp lý, tình trạng hoạt động và loại hình doanh nghiệp. Đồng thời, cần đối chiếu thông tin tại các cơ quan đăng ký doanh nghiệp và hệ thống đăng ký thương mại của Argentina nhằm xác định tư cách pháp nhân, thời gian thành lập, người đại diện theo pháp luật và tình trạng đăng ký hiện hành.

Sau bước xác minh pháp lý, doanh nghiệp nên đánh giá mức độ hoạt động thương mại thực tế thông qua dữ liệu hải quan, lịch sử nhập khẩu - xuất khẩu, chứng từ vận tải, thị trường cung ứng và các giao dịch thương mại đã phát sinh. Đây là cơ sở quan trọng để xác định doanh nghiệp có tham gia hoạt động thương mại quốc tế thực chất hay chỉ đóng vai trò trung gian.

Song song với đó, cần kiểm tra dấu vết số của doanh nghiệp thông qua website chính thức, địa chỉ email, hồ sơ LinkedIn của công ty và đội ngũ quản lý, địa chỉ văn phòng hoặc kho hàng trên bản đồ số cũng như mức độ hiện diện trên các nền tảng thương mại.

Ở cấp độ chuyên sâu hơn, việc xác minh cần mở rộng sang năng lực tài chính và khả năng thanh toán quốc tế của đối tác. Các nội dung đánh giá bao gồm phương thức thanh toán được sử dụng trong giao dịch quốc tế, khả năng mở thư tín dụng (L/C), lịch sử thanh toán, ngân hàng giao dịch, thông tin tham chiếu ngân hàng và các xác nhận tín dụng thương mại khi cần thiết. Đây là yếu tố quan trọng để đánh giá mức độ an toàn của giao dịch và khả năng thực hiện nghĩa vụ thanh toán của đối tác.

Theo Thương vụ, dù môi trường kinh doanh đang thuận lợi hơn, doanh nghiệp vẫn cần đặc biệt lưu ý một số vấn đề.

Thứ nhất, Hệ thống Thống kê nhập khẩu của Argentina (SEDI) đã bị bãi bỏ nhưng cơ chế hậu kiểm được tăng cường mạnh hơn trước.

Thứ hai, cần xác định chính xác mã HS/NCM (hai hệ thống mã phân loại hàng hóa dùng trong thương mại quốc tế và khu vực Mỹ Latinh) theo quy định của MERCOSUR.

Thứ ba, các mặt hàng nông sản và thực phẩm phải đáp ứng đầy đủ yêu cầu của Cơ quan Dịch vụ Quốc gia về An toàn và Chất lượng Nông sản Thực phẩm của Argentina (SENASA) về kiểm dịch và truy xuất nguồn gốc.

Thứ tư, thực phẩm chế biến và một số nhóm hàng chuyên ngành phải tuân thủ các yêu cầu liên quan đến Cơ quan Quản lý Quốc gia về Thuốc, Thực phẩm và Công nghệ Y tế của Argentina (ANMAT).

Thứ năm, các sản phẩm điện dân dụng, thiết bị điện và đèn LED cần nghiên cứu kỹ các tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu chứng nhận trước khi xuất khẩu.

Thứ sáu, doanh nghiệp cần chuẩn bị hệ thống nhãn bằng tiếng Tây Ban Nha phù hợp với từng nhóm sản phẩm.

Thứ bảy, cần đánh giá kỹ năng lực đối tác thông qua mã số thuế CUIT, lịch sử nhập khẩu, khả năng thanh toán, hồ sơ ngân hàng và dấu vết thương mại thực tế.

Theo Thương vụ Việt Nam tại Argentina, trong bối cảnh chính sách thay đổi nhanh chóng, doanh nghiệp không chỉ cần thông tin thị trường mà còn cần các bộ hồ sơ chuyên sâu theo từng ngành hàng, hệ thống cảnh báo sớm về thay đổi chính sách, danh sách nhà nhập khẩu đã được sàng lọc và các công cụ xác minh đối tác.

Argentina đang tạo ra nhiều cơ hội cho hàng hóa Việt Nam nhờ các chính sách cải cách thương mại và mở cửa thị trường. Tuy nhiên, để biến cơ hội thành đơn hàng thực tế, doanh nghiệp cần chuẩn bị đầy đủ hồ sơ kỹ thuật, nắm vững quy định của thị trường và lựa chọn đúng đối tác. Bên cạnh chất lượng sản phẩm, thông tin thị trường chính xác, chiến lược kinh doanh bài bản và mạng lưới kết nối hiệu quả sẽ là những yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp Việt Nam thành công và phát triển bền vững tại thị trường Nam Mỹ.