Theo thống kê sơ bộ từ số liệu của Cục Hải quan, trong tháng 5, xuất khẩu xoài của Việt Nam đạt 41,1 triệu USD, tăng 15,5% so với tháng 5/2024. Lũy kế 5 tháng đầu năm, Việt Nam thu về hơn 212 triệu USD, tăng 10,5% so với cùng kỳ. Đáng chú ý, thị phần xuất khẩu xoài của Việt Nam đã tăng lên mức 9,23%, cho thấy đà tăng trưởng tích cực và ổn định của loại trái cây này trong cơ cấu ngành hàng rau quả.

Hiện xoài luôn nằm trong top 10 mặt hàng rau quả xuất khẩu lớn nhất của nước ta. Không chỉ là nhóm nông sản chủ lực về giá trị, xoài còn đóng vai trò quan trọng trong việc mở rộng thị trường và nâng cao hình ảnh nông sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Đáng chú ý, xoài Việt Nam chiếm tới 97% thị phần xoài nhập khẩu tại Trung Quốc, vượt xa các đối thủ như Peru, Australia, Campuchia, Philippines, Thái Lan. Trong đó, Thái Lan vốn là nhà cung cấp lớn cho Trung Quốc hiện đã rơi xuống vị trí thứ 5. Ngoài Trung Quốc, xoài Việt Nam đã hiện diện tại hơn 30 quốc gia, bao gồm các thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan...

Việc mở rộng được mạng lưới tiêu thụ này chứng minh năng lực sản xuất và chất lượng sản phẩm ngày càng được nâng tầm, nhất là trong bối cảnh toàn cầu ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc và an toàn thực phẩm.

Theo các chuyên gia, một trong những yếu tố giúp xoài Việt Nam chiếm ưu thế là mức giá cạnh tranh. Giá xuất khẩu trung bình của xoài Việt chỉ khoảng 700 USD mỗi tấn (khoảng hơn 18.000 đồng/kg), tương đương Campuchia và thấp hơn đáng kể so với các quốc gia như Thái Lan, Peru, Australia hay Philippines nơi giá xoài dao động từ 6.000 đến 11.000 USD mỗi tấn (156.000-288.000 đồng/kg). Mức giá hấp dẫn này phần lớn đến từ chi phí logistics thấp và vị trí địa lý gần Trung Quốc, giúp xoài Việt dễ dàng tiếp cận thị trường đông dân nhất thế giới.

Hiệp hội Rau quả Việt Nam đánh giá xoài Việt có sức hút nhờ chất lượng ổn định, giá cả phải chăng, mùa vụ linh hoạt, năng suất cao và chi phí nhân công thấp. Đặc biệt, các giống xoài đặc sản như cát Hòa Lộc và cát Chu có mùi vị thơm ngon, ngọt đậm, rất phù hợp với khẩu vị người tiêu dùng Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, nhu cầu xoài tại Trung Quốc tăng nhanh, do người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng trái cây nhiệt đới phục vụ cả thị trường tiêu thụ tươi và chế biến. Đồng thời, Trung Quốc thường rơi vào tình trạng thiếu hụt nguồn cung trong mùa nghịch, khiến xoài nhập khẩu trở thành nguồn bổ sung quan trọng giúp ổn định thị trường nội địa.

Việt Nam hiện sản xuất khoảng 1 triệu tấn xoài mỗi năm, không chỉ xuất sang Trung Quốc mà còn chinh phục nhiều thị trường khó tính như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, Hà Lan…

Đáng chú ý, gần 2.000ha xoài ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long đã đạt chứng nhận VietGAP và GlobalGAP, đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe từ phía Trung Quốc. Ngoài ra, Việt Nam có thế mạnh trong sản xuất xoài nghịch vụ, giúp tận dụng khoảng thời gian Trung Quốc thiếu hụt nguồn hàng (từ tháng 9 năm ngoái đến tháng 3 năm nay) khi giá xoài loại 1 có thể lên tới 100.000 đồng/kg.

Tuy nhiên, từ tháng 5 trở đi, khi xoài nội địa Trung Quốc vào vụ chính, nhu cầu nhập khẩu xoài Việt bắt đầu sụt giảm, kéo theo giá bán trong nước lao dốc. Thời điểm cao điểm, một số loại xoài chất lượng trung bình chỉ còn vài nghìn đồng một kg, khiến nông dân gặp khó khăn trong tiêu thụ và thu hồi chi phí.

Để tận dụng tốt hơn tiềm năng của ngành hàng này, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã đặt mục tiêu đến năm 2030 sẽ mở rộng diện tích trồng xoài cả nước lên 140.000 ha, đạt sản lượng 1,5 triệu tấn, và đưa kim ngạch xuất khẩu xoài lên 650 triệu USD  tăng gấp hơn 3 lần so với hiện tại.