Chuẩn “tự nhiên” không còn là lợi thế tuyệt đối tại châu Âu

Theo thông tin từ Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, các quy định mới của Liên minh châu Âu (EU) đang tạo ra những thay đổi đáng kể đối với thị trường nguyên liệu tự nhiên sử dụng trong mỹ phẩm. Nếu trước đây, yếu tố “tự nhiên” từng được xem là lợi thế cạnh tranh quan trọng trong xu hướng làm đẹp sạch, thì nay tiêu chí này không còn đủ để đảm bảo khả năng tiếp cận thị trường.

Các nhà xuất khẩu buộc phải đáp ứng yêu cầu cao hơn về an toàn và phải chứng minh cụ thể cho các tuyên bố liên quan đến tính tự nhiên, bền vững cũng như chất lượng sản phẩm. Những nguyên liệu quen thuộc như bơ hạt mỡ, lô hội, tinh dầu hay các chiết xuất thực vật, vốn là nền tảng của phân khúc mỹ phẩm thiên nhiên đang chịu sự giám sát chặt chẽ hơn trong khung pháp lý mới.

Theo Quy định mỹ phẩm của EU, tất cả thành phần sử dụng đều phải được chứng minh an toàn. Điểm đáng chú ý là khái niệm “an toàn” hiện được mở rộng, đi kèm các giới hạn và biện pháp kiểm soát nghiêm ngặt hơn đối với những chất bị đánh giá có nguy cơ gây hại, kể cả khi có nguồn gốc tự nhiên.

Một số hợp chất tự nhiên trong tinh dầu và chiết xuất thực vật như coumarin, methyl eugenol hay estragole đang bị áp dụng các giới hạn mới. Song song với đó, các quy định về chất gây dị ứng trong hương liệu và tiến trình xây dựng Chỉ thị Green Claims cũng sẽ kiểm soát chặt chẽ hơn cách doanh nghiệp quảng bá các tuyên bố môi trường và tính bền vững.

Xu hướng chung của thị trường là tăng yêu cầu về an toàn, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong toàn bộ chuỗi cung ứng mỹ phẩm. Trong bối cảnh châu Âu vẫn chiếm khoảng một phần tư thị phần mỹ phẩm toàn cầu, việc tuân thủ các quy định này tiếp tục là điều kiện then chốt để tiếp cận các nhà mua hàng lớn.

Đáng chú ý, EU đang xem xét nhiều nguyên liệu tự nhiên dưới góc độ các chất phức hợp, điển hình như tinh dầu và chiết xuất thực vật. Trường hợp dầu tràm trà cho thấy, ngay cả những nguyên liệu đã phổ biến trên thị trường quốc tế cũng có thể bị rà soát lại về giới hạn nồng độ, thành phần và độ an toàn.

Điều này phản ánh cách tiếp cận mới của cơ quan quản lý châu Âu: Không chỉ dựa vào lịch sử sử dụng lâu dài mà còn yêu cầu dữ liệu khoa học chi tiết về thành phần, tính nhất quán và khả năng truy xuất nguồn gốc. Trong thời gian tới, nhiều nguyên liệu tự nhiên khác có thể tiếp tục bị xem xét nếu chưa có đủ dữ liệu an toàn.

Doanh nghiệp Việt phải nâng chuẩn dữ liệu và truy xuất nguồn gốc

Đối với doanh nghiệp Việt Nam xuất khẩu nguyên liệu tự nhiên hoặc bán thành phẩm phục vụ ngành mỹ phẩm sang khu vực Bắc Âu như Thụy Điển, Đan Mạch, Na Uy hay Iceland, những thay đổi này đặt ra yêu cầu cao hơn không chỉ về chất lượng mà còn về năng lực chứng minh.

Thị trường Bắc Âu vốn nổi tiếng với tiêu chuẩn tiêu dùng khắt khe, đặc biệt coi trọng yếu tố an toàn, minh bạch, môi trường và trách nhiệm xã hội. Do đó, các quy định ở cấp độ EU thường được áp dụng nhanh chóng, thậm chí với mức kiểm soát nội bộ cao hơn.

Theo đó, doanh nghiệp Việt không thể chỉ dừng lại ở việc giới thiệu nguyên liệu là “tự nhiên” hay “truyền thống”. Thay vào đó, cần chuẩn bị hồ sơ kỹ thuật toàn diện hơn, bao gồm dữ liệu thành phần chi tiết, chỉ tiêu phân tích, mức độ ổn định giữa các lô hàng, nguy cơ tạp chất và dị ứng, cũng như khả năng truy xuất rõ ràng từ vùng nguyên liệu đến khâu chế biến.

Chia sẻ với Báo Công Thương, bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy- Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển, kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia cho rằng: “Doanh nghiệp Việt Nam muốn vào sâu thị trường Bắc Âu cần chuyển từ lợi thế ‘tự nhiên’ sang lợi thế ‘có dữ liệu chứng minh’”. Đồng thời nhấn mạnh: “Những yêu cầu mới của EU không chỉ là rào cản mà còn là động lực để doanh nghiệp nâng cấp chuỗi giá trị”.

Bên cạnh đó, các tuyên bố như “xanh”, “bền vững”, “thân thiện môi trường” hay “không gây hại” cũng sẽ phải đi kèm bằng chứng cụ thể. Nếu không đáp ứng, những thông điệp này có thể trở thành rào cản trong quá trình tiếp cận khách hàng tại Bắc Âu, nơi mức độ nhạy cảm với thông tin môi trường và minh bạch chuỗi cung ứng rất cao.

Một thách thức khác nằm ở sự khác biệt giữa nguyên liệu truyền thống và nguyên liệu phát triển theo công nghệ hiện đại. Trong khi các nguyên liệu mới thường có hồ sơ an toàn đầy đủ, nhiều nguyên liệu truyền thống vẫn chủ yếu dựa trên kinh nghiệm sử dụng. Điều này buộc doanh nghiệp phải đầu tư thêm cho kiểm nghiệm, chuẩn hóa và xây dựng dữ liệu khoa học.

Tuy nhiên, về dài hạn, đây cũng là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu. Những đơn vị có khả năng cung cấp nguyên liệu ổn định, minh bạch, có dữ liệu kỹ thuật đầy đủ và đáp ứng yêu cầu bền vững sẽ có lợi thế lớn khi hợp tác với các nhà nhập khẩu và nhà sản xuất mỹ phẩm tại Bắc Âu.

Có thể thấy, việc EU siết chặt quy định đang nâng chuẩn toàn bộ thị trường nguyên liệu mỹ phẩm tự nhiên. Với doanh nghiệp Việt Nam, thích ứng sớm với các yêu cầu về an toàn, minh bạch và truy xuất nguồn gốc sẽ là chìa khóa để duy trì và mở rộng thị phần tại khu vực này.