Cơ hội mới từ sự thay đổi của thị trường Nam Mỹ

Trong nhiều năm, Nam Mỹ được xem là thị trường khó tiếp cận đối với doanh nghiệp Việt Nam bởi khoảng cách địa lý xa và chi phí logistics cao. Tuy nhiên, cùng với sự thay đổi trong nhu cầu tiêu dùng và xu hướng tìm kiếm nguồn cung mới tại nhiều quốc gia trong khu vực, cơ hội dành cho hàng hóa Việt Nam đang rộng mở hơn.

Tại Hội thảo “Cơ hội và thách thức phát triển thị trường Nam Mỹ” do Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) tổ chức, các chuyên gia cho rằng cơ hội tại Nam Mỹ không chỉ nằm ở việc mở rộng thị trường xuất khẩu mà còn ở khả năng gia tăng giá trị cho nhiều ngành hàng thế mạnh của Việt Nam.

Nam Mỹ hiện là khu vực có quy mô dân số hơn 650 triệu người với nhu cầu tiêu dùng đa dạng và tầng lớp trung lưu ngày càng gia tăng. Trong bối cảnh các chuỗi cung ứng toàn cầu liên tục dịch chuyển, nhiều quốc gia tại khu vực này cũng đang có xu hướng đa dạng hóa nguồn cung nhập khẩu thay vì phụ thuộc vào một số đối tác truyền thống.

Theo bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Phó Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ Xúc tiến thương mại và Đầu tư, thương mại giữa Việt Nam và Nam Mỹ những năm gần đây duy trì đà tăng trưởng tích cực.

“Kim ngạch thương mại hai chiều giữa Việt Nam và các nước Nam Mỹ liên tục tăng trong những năm gần đây, dao động ở mức hàng chục tỷ USD mỗi năm với tốc độ tăng trưởng khá ổn định”, bà Thủy cho biết.

Theo bà Thủy, khu vực này không chỉ có nhu cầu lớn đối với các nhóm hàng xuất khẩu thế mạnh của Việt Nam như điện tử, dệt may, da giày, nông sản hay thực phẩm chế biến mà còn mở ra cơ hội hợp tác trong các lĩnh vực logistics, công nghiệp chế biến và đầu tư.

Trong số các thị trường Nam Mỹ, Chile được đánh giá là điểm đến đáng chú ý nhờ môi trường kinh doanh ổn định, độ mở kinh tế cao và lợi thế từ các hiệp định thương mại tự do mà Việt Nam cùng tham gia.

“Chile là một trong những thị trường ổn định, minh bạch và có sức mua cao tại Mỹ Latinh”, bà Ngô Thu Hương, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Chile nhận định.

Theo bà Hương, hàng hóa Việt Nam hiện mới chiếm khoảng 2% tổng kim ngạch nhập khẩu của Chile. Điều này cho thấy dư địa mở rộng thị phần vẫn còn rất lớn, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng tại đây ngày càng quan tâm đến chất lượng sản phẩm, tính bền vững, khả năng truy xuất nguồn gốc và yếu tố thân thiện môi trường.

Những thay đổi trong hành vi tiêu dùng cũng đang mở ra cơ hội mới cho doanh nghiệp Việt Nam. Nếu trước đây nhiều mặt hàng cạnh tranh chủ yếu bằng giá, thì hiện nay thị trường dành nhiều sự quan tâm hơn cho các sản phẩm có chất lượng cao, có câu chuyện thương hiệu và mang giá trị gia tăng rõ rệt.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Mai Đình Đạt, đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Phương Nam Holdings cho biết doanh nghiệp mong muốn đưa các sản phẩm cà phê Việt Nam đến gần hơn với người tiêu dùng quốc tế. Theo ông, khi có cơ hội trực tiếp trải nghiệm sản phẩm, người tiêu dùng sẽ có cái nhìn rõ hơn về chất lượng và bản sắc của cà phê Việt Nam.

Từ khoảng cách địa lý đến rào cản thị trường

Dù cơ hội mở ra ngày càng rõ nét, Nam Mỹ vẫn là thị trường đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải có sự chuẩn bị kỹ lưỡng.

Đầu tiên là rào cản về khoảng cách địa lý. Thời gian vận chuyển kéo dài, chi phí logistics cao và sự thiếu hụt các tuyến vận tải trực tiếp khiến nhiều doanh nghiệp gặp khó khăn trong việc tối ưu chi phí và duy trì tính cạnh tranh của sản phẩm.

Thứ hai, sự khác biệt về ngôn ngữ, văn hóa kinh doanh và hệ thống pháp lý giữa các quốc gia trong khu vực cũng khiến quá trình tiếp cận thị trường trở nên phức tạp hơn. Nhiều doanh nghiệp Việt Nam vẫn thiếu thông tin về thị trường, chưa xây dựng được hệ thống phân phối ổn định và còn hạn chế trong hoạt động xúc tiến thương mại tại địa bàn.

Theo ông Ngô Mạnh Khôi, Trưởng Thương vụ Việt Nam tại Argentina, bối cảnh kinh tế tại nhiều quốc gia Nam Mỹ thời gian qua cũng đặt ra không ít thách thức cho hoạt động xuất khẩu.

“Sự mất giá của đồng nội địa tạo ra lạm phát nhập khẩu, khiến hàng hóa từ nước ngoài, trong đó có hàng hóa Việt Nam, trở nên đắt đỏ hơn đối với người tiêu dùng Nam Mỹ”, ông Khôi cho biết.

Theo ông, những biến động về tỷ giá, lạm phát và chi phí logistics có thể ảnh hưởng tới hoạt động nhập khẩu trong ngắn hạn. Tuy nhiên, xét về dài hạn, Nam Mỹ vẫn là khu vực giàu tiềm năng bởi quy mô thị trường lớn và xu hướng mở rộng hợp tác thương mại với khu vực châu Á.

Đối với doanh nghiệp Phương Nam Holdings, bên cạnh nỗ lực nâng cao năng lực cạnh tranh, doanh nghiệp rất cần sự hỗ trợ từ các cơ quan xúc tiến thương mại trong việc cung cấp thông tin thị trường, kết nối đối tác và tạo cơ hội quảng bá sản phẩm tại nước ngoài.

Theo ông Đạt, những thông tin và khuyến nghị được chia sẻ tại hội thảo lần này cũng giúp doanh nghiệp có thêm góc nhìn về nhu cầu thị trường, các rào cản cần lưu ý cũng như định hướng tiếp cận phù hợp đối với khu vực Nam Mỹ trong thời gian tới.

Dù còn những trở ngại về logistics và khoảng cách địa lý, Chile, Argentina cùng nhiều nền kinh tế khác tại Nam Mỹ vẫn được đánh giá là những thị trường còn nhiều dư địa đối với hàng hóa Việt Nam. Bên cạnh các hiệp định thương mại tự do đã ký kết, xu hướng đa dạng hóa nguồn cung tại nhiều quốc gia trong khu vực cùng những hoạt động kết nối thị trường ngày càng được đẩy mạnh đang mở thêm cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam mở rộng hiện diện tại Nam Mỹ.

Tại nhiều quốc gia Nam Mỹ, người tiêu dùng ngày càng quan tâm tới chất lượng sản phẩm, tính minh bạch về nguồn gốc và các yếu tố bền vững. Điều này mở ra cơ hội cho các mặt hàng có giá trị gia tăng của Việt Nam, nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải đầu tư nhiều hơn cho sản phẩm, thương hiệu và khả năng tiếp cận thị trường.