Tiêu dùng “xanh” lên ngôi, tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe

Thị trường gia vị tại Thụy Điển đang bước vào giai đoạn chuyển đổi sâu sắc khi người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm hữu cơ, tự nhiên, có tác dụng tăng cường sức khỏe và đặc biệt phải có tính bền vững. Xu hướng này không chỉ phản ánh sự thay đổi trong nhận thức tiêu dùng mà còn định hình lại toàn bộ chuỗi cung ứng ngành gia vị tại châu Âu.

Trong những năm gần đây, tính bền vững đã trở thành yêu cầu bắt buộc đối với các doanh nghiệp tham gia thị trường. Ngành gia vị châu Âu đã chủ động liên kết với các sáng kiến toàn cầu như Sáng kiến Gia vị Bền vững (SSI), quy tụ nhiều tập đoàn lớn nhằm thúc đẩy sản xuất có trách nhiệm và giảm thiểu tác động môi trường. Các mục tiêu phát triển bền vững (SDGs) cũng được tích hợp sâu vào chiến lược kinh doanh, từ vùng nguyên liệu đến chế biến và phân phối.

Cùng với đó, nhu cầu đối với gia vị hữu cơ và tự nhiên tại Thụy Điển tăng trưởng nhanh. Người tiêu dùng ngày càng ưu tiên các sản phẩm không chứa hóa chất tổng hợp, đảm bảo an toàn thực phẩm và có lợi cho sức khỏe. Gia vị hữu cơ vì thế không chỉ là lựa chọn tiêu dùng mà còn trở thành tiêu chí đánh giá chất lượng sản phẩm.

Xu hướng này càng được củng cố sau đại dịch COVID-19, khi người dân quan tâm nhiều hơn đến việc tăng cường sức đề kháng. Các loại gia vị như gừng, nghệ, quế hay tỏi được sử dụng phổ biến nhờ đặc tính kháng viêm, chống oxy hóa và hỗ trợ tiêu hóa. Gia vị không còn đơn thuần là nguyên liệu tạo hương vị mà đã trở thành một phần trong chiến lược chăm sóc sức khỏe hàng ngày.

Đáng chú ý, người tiêu dùng Thụy Điển cũng ngày càng khắt khe về tính minh bạch. Điều này đòi hỏi các nhà cung cấp phải đảm bảo tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng, từ quá trình trồng trọt, thu hoạch đến chế biến và đóng gói. Việc có các chứng nhận như Fairtrade, Rainforest Alliance, và EU Organic đã trở thành yếu tố quan trọng để các nhà cung cấp gia vị quốc tế có thể xâm nhập và mở rộng thị trường tại Thụy Điển. Ngoài ra, các nhà bán lẻ lớn như ICA và Coop cũng khuyến khích các đối tác cung cấp thông tin đầy đủ về nguồn gốc và quy trình sản xuất.

Theo bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy, Vụ trưởng, Trưởng Cơ quan Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển (kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland, và Latvia), xu hướng tiêu dùng tại thị trường này đang chuyển dịch mạnh theo hướng “xanh và bền vững”, trong đó tiêu chuẩn môi trường và trách nhiệm xã hội đã trở thành điều kiện tiên quyết. “Doanh nghiệp muốn thâm nhập thị trường không thể chỉ cạnh tranh về giá mà phải đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng và minh bạch”, bà Thúy nhấn mạnh.

Gia vị cao cấp, tiện lợi và ẩm thực quốc tế dẫn dắt tăng trưởng

Bên cạnh yếu tố bền vững, sự thay đổi trong phong cách sống và thói quen tiêu dùng cũng đang mở ra những phân khúc mới cho thị trường gia vị Thụy Điển. Trong đó, sự phổ biến của ẩm thực quốc tế là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy nhu cầu tiêu thụ.

Các món ăn đến từ châu Á, Trung Đông và Mỹ Latin ngày càng được ưa chuộng, kéo theo nhu cầu sử dụng đa dạng các loại gia vị như cà ri, thì là, ngò hay ớt bột. Sự phát triển của hệ thống nhà hàng quốc tế và các chuỗi bán lẻ chuyên biệt đã góp phần đưa những hương vị này trở nên quen thuộc hơn với người tiêu dùng bản địa.

Song song với đó, xu hướng tiêu dùng sản phẩm tiện lợi cũng gia tăng rõ rệt. Trong bối cảnh nhịp sống bận rộn, các loại gia vị pha trộn sẵn, sốt ướp hay bộ gia vị cho từng món ăn cụ thể ngày càng được ưa chuộng. Những sản phẩm này giúp rút ngắn thời gian chế biến nhưng vẫn đảm bảo hương vị chuẩn, phù hợp với nhu cầu của người tiêu dùng hiện đại.

Đặc biệt, thị trường đang ghi nhận sự chuyển dịch từ gia vị phổ thông sang các sản phẩm cao cấp. Người tiêu dùng sẵn sàng chi trả nhiều hơn cho các loại gia vị có chất lượng cao, nguồn gốc rõ ràng và hương vị độc đáo như nhụy hoa nghệ tây, quế cao cấp hay nhục đậu khấu. Xu hướng này không chỉ phổ biến trong các hộ gia đình mà còn được thúc đẩy mạnh mẽ bởi phân khúc nhà hàng và dịch vụ ẩm thực cao cấp.

Từ góc độ cơ hội, bà Nguyễn Thị Hoàng Thúy cho rằng Việt Nam có nhiều lợi thế để tham gia sâu hơn vào thị trường này nhờ nguồn nguyên liệu phong phú và năng lực sản xuất ngày càng cải thiện. Tuy nhiên, để tận dụng được cơ hội, doanh nghiệp cần chuyển đổi theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, đầu tư vào chế biến sâu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về chất lượng, bền vững và truy xuất nguồn gốc.

“Thị trường Thụy Điển không chỉ đòi hỏi sản phẩm tốt mà còn yêu cầu câu chuyện minh bạch phía sau sản phẩm. Đây chính là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam tái cấu trúc chuỗi sản xuất theo hướng hiện đại và bền vững hơn”, bà Thúy chia sẻ thêm.

Việc thích ứng kịp thời với các tiêu chuẩn “xanh”, phát triển sản phẩm phù hợp và nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ là yếu tố quyết định giúp doanh nghiệp xuất khẩu Việt khai thác hiệu quả thị trường tiềm năng này.

Để có cái nhìn chi tiết và cập nhật hơn về thị trường Thụy Điển đối với các ngành thực phẩm, trong đó có ngành gia vị, doanh nghiệp có thể tham khảo ấn phẩm “Nghiên cứu Thị trường Thụy Điển: Xu hướng và cơ hội cho doanh nghiệp Việt Nam trong một số ngành hàng thực phẩm” do Thương vụ Việt Nam tại Thụy Điển biên soạn và phát hành.

Ấn phẩm cung cấp các phân tích chuyên sâu về xu hướng tiêu dùng, cơ cấu nhập khẩu, hệ thống phân phối, yêu cầu pháp lý và tiêu chuẩn thị trường đối với từng nhóm ngành thực phẩm, đồng thời đưa ra các khuyến nghị thực tiễn nhằm hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận và phát triển bền vững tại thị trường Thụy Điển.