Ngành rau quả Việt Nam đang tiến gần tới một cột mốc xuất khẩu mới khi kim ngạch năm 2025 được dự báo đạt khoảng 8,6 tỷ USD, đánh dấu năm thứ ba liên tiếp lập kỷ lục tăng trưởng. Con số này không chỉ vượt xa mục tiêu 5 tỷ USD đặt ra trong các kế hoạch phát triển trước đó, mà còn cho thấy khả năng thích ứng mạnh mẽ của ngành nông nghiệp Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.

Động lực tăng trưởng đến từ hàng loạt mặt hàng chủ lực như sầu riêng, vải thiều, thanh long, trong đó xoài nổi lên như một điểm sáng đáng chú ý. Theo thống kê sơ bộ từ Cục Hải quan, trong 11 tháng năm 2025, xuất khẩu xoài và các sản phẩm từ xoài của Việt Nam đạt hơn 378 triệu USD.

Trong cơ cấu này, xoài tươi mang về trên 255 triệu USD, tăng gần 10% so với cùng kỳ năm trước. Song song đó, xoài chế biến cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực, đạt 122 triệu USD, tăng xấp xỉ 13%, phản ánh xu hướng mở rộng sang các sản phẩm có giá trị gia tăng cao.

Hiện nay, xoài luôn nằm trong top 10 mặt hàng rau quả xuất khẩu lớn nhất của Việt Nam. Đặc biệt, tại thị trường Trung Quốc, xoài Việt Nam đang chiếm tới 97% thị phần nhập khẩu, bỏ xa các nguồn cung khác như Peru, Australia, Campuchia, Philippines hay Thái Lan.

Nhu cầu xoài tại Trung Quốc tăng nhanh trong những năm gần đây, khi người tiêu dùng nước này ngày càng ưa chuộng trái cây nhiệt đới, phục vụ cả tiêu dùng tươi lẫn chế biến. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt nguồn cung nội địa vào mùa trái vụ khiến xoài nhập khẩu trở thành yếu tố quan trọng giúp thị trường Trung Quốc ổn định giá và nguồn hàng.

Theo đánh giá của Hiệp hội Rau quả Việt Nam, xoài Việt Nam có lợi thế cạnh tranh nhờ chất lượng ổn định, giá thành hợp lý, mùa vụ linh hoạt, cùng năng suất cao và chi phí lao động thấp. Đặc biệt, các giống xoài đặc sản như cát Hòa Lộc và cát Chu được đánh giá cao nhờ hương thơm đậm, vị ngọt rõ, phù hợp với khẩu vị người tiêu dùng châu Á.

Không chỉ phụ thuộc vào thị trường Trung Quốc, xoài Việt Nam cũng từng bước mở rộng sang các thị trường khó tính. Đầu năm 2025, tỉnh Tiền Giang phối hợp với doanh nghiệp đã xuất khẩu lô xoài tượng da xanh đầu tiên sang Mỹ, đồng thời đưa thêm 6 tấn xoài vào thị trường Australia, cho thấy dư địa mở rộng vẫn còn lớn.

Những năm gần đây, xoài đã trở thành cây ăn trái chủ lực tại Đồng bằng sông Cửu Long, mang lại giá trị kinh tế cao cho người nông dân. Khu vực này hiện có gần 2.000 ha xoài được chứng nhận VietGAP và GlobalGAP, tạo nền tảng để sản phẩm đáp ứng yêu cầu của các thị trường khó tính như Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản, Hà Lan, New Zealand.

Thành công của xuất khẩu xoài nói riêng và rau quả nói chung gắn chặt với quá trình mở cửa thị trường và hội nhập sâu rộng. Riêng trong năm 2025, Việt Nam và Trung Quốc đã ký kết 5 nghị định thư xuất khẩu chính thức đối với các mặt hàng nông sản, góp phần tạo hành lang pháp lý ổn định cho hoạt động thương mại.

Trên nền tảng đã xây dựng, nếu tiếp tục chuẩn hóa vùng trồng, kiểm soát chất lượng và phát triển chuỗi giá trị khép kín, ngành rau quả Việt Nam được kỳ vọng có thể chạm mốc 10 tỷ USD xuất khẩu trong tương lai gần.