Iceland là một trong những nền kinh tế có quy mô dân số nhỏ nhất châu Âu với khoảng 394.324 người vào đầu năm 2026. Tuy nhiên, đây lại là thị trường có mức thu nhập và sức mua thuộc nhóm cao của khu vực Bắc Âu. Thu nhập khả dụng bình quân đầu người năm 2025 đạt khoảng 6,4 triệu ISK (đồng Krona Iceland), tương đương khoảng 51.000 USD/năm, trong khi mức tiêu dùng thực tế bình quân đầu người cao hơn khoảng 15% so với mức trung bình của Liên minh châu Âu (EU).

Đây cũng là một trong những thị trường có mặt bằng giá cao. Năm 2025, giá thực phẩm và đồ uống không cồn tại Iceland cao hơn khoảng 56% so với mức trung bình của EU. Điều này tạo cơ hội cho các doanh nghiệp có khả năng cung cấp sản phẩm chất lượng ổn định, giá cả cạnh tranh và đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường Bắc Âu.

Năm 2025, Iceland nhập khẩu khoảng 1.408,9 tỷ ISK (đồng Krona Iceland) hàng hóa, tương đương khoảng 11,22 tỷ USD, tăng 3,9% so với năm trước. Cơ cấu nhập khẩu khá đa dạng, trong đó hàng hóa phục vụ đầu tư chiếm 30,4%, nguyên liệu và hàng hóa trung gian chiếm 25,8%, hàng tiêu dùng chiếm 13,2%, thiết bị vận tải chiếm 12,8%, còn thực phẩm và đồ uống chiếm 8,7%.

Bên cạnh gần 400.000 cư dân thường trú, ngành du lịch phát triển cũng góp phần mở rộng đáng kể quy mô tiêu dùng của Iceland. Năm 2025, tổng chi tiêu du lịch đạt gần 914 tỷ ISK (đồng Krona Iceland), tương đương khoảng 7,28 tỷ USD. Điều này mở ra cơ hội cho nhiều nhóm hàng của Việt Nam như thực phẩm chế biến, đồ dùng khách sạn, dệt may, nội thất, đồ gia dụng, quà tặng và các sản phẩm phục vụ ngành dịch vụ.

Người tiêu dùng Iceland đặc biệt coi trọng chất lượng, tính bền, công năng sử dụng và khả năng thích ứng với điều kiện khí hậu lạnh. Bên cạnh đó, xu hướng gia tăng dân số nhập cư cũng góp phần mở rộng nhu cầu đối với thực phẩm quốc tế, gia vị, mì, bánh gạo và nhiều sản phẩm mang hương vị châu Á.

Theo dữ liệu UN Comtrade do Trading Economics tổng hợp, năm 2025 Iceland nhập khẩu khoảng 76,39 triệu USD hàng hóa từ Việt Nam, trong khi xuất khẩu sang Việt Nam chỉ đạt khoảng 3,52 triệu USD. Hàng Việt Nam đã có chỗ đứng nhất định tại thị trường này, tập trung ở các nhóm điện và thiết bị điện tử, giày dép, dệt may, máy móc cơ khí, nội thất, trái cây, thủy sản và thực phẩm chế biến.

Dư địa mở rộng vẫn còn khá lớn đối với nhiều nhóm hàng thế mạnh của Việt Nam. Đáng chú ý là điện tử và linh kiện; giày dép, quần áo có tính năng phù hợp khí hậu Bắc Âu; nội thất, đồ gỗ phục vụ khách sạn; cùng các sản phẩm thực phẩm chế biến có giá trị gia tăng như cà phê, hạt điều, trái cây sấy, gia vị, mì gạo, nước cốt dừa và thực phẩm tiện lợi.

Cơ hội từ FTA Việt Nam - EFTA

Ngày 2/7/2026, Việt Nam và Hiệp hội Mậu dịch tự do châu Âu (EFTA), gồm Iceland, Na Uy, Thụy Sĩ và Liechtenstein, đã thông báo hoàn tất đàm phán Hiệp định Thương mại tự do (FTA). Hiệp định bao trùm nhiều lĩnh vực như thương mại hàng hóa, dịch vụ, đầu tư, quy tắc xuất xứ, các biện pháp vệ sinh và kiểm dịch động thực vật (SPS), hàng rào kỹ thuật (TBT), sở hữu trí tuệ, mua sắm chính phủ và thương mại bền vững.

Việc hoàn tất đàm phán mở ra triển vọng tích cực cho hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường Iceland. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần lưu ý hiệp định chưa có hiệu lực ngay mà vẫn phải trải qua các bước hoàn thiện pháp lý, ký kết và phê chuẩn trước khi các ưu đãi thuế quan được áp dụng.

Ngay từ bây giờ, doanh nghiệp nên chuẩn bị hồ sơ về quy tắc xuất xứ, mã HS, nguồn gốc nguyên liệu, hệ thống truy xuất nguồn gốc và các chứng nhận kỹ thuật để sẵn sàng tận dụng ưu đãi khi hiệp định chính thức có hiệu lực.

Bên cạnh đó, Iceland áp dụng thuế nhập khẩu trên trị giá CIF và hàng hóa còn có thể chịu thuế VAT cùng nhiều chi phí liên quan như thông quan, lưu kho, kiểm tra chuyên ngành và logistics. Do khoảng cách địa lý xa, doanh nghiệp cần tính toán đầy đủ chi phí vận chuyển, bảo hiểm, thuế, phân phối nội địa và rủi ro tỷ giá để bảo đảm khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

Trước những cô hội và thách thức đan xen, Thương vụ Việt Nam tại Thuỵ Điển (kiêm nhiệm Đan Mạch, Na Uy, Iceland và Latvia) khuyến nghị doanh nghiệp không nên bắt đầu bằng mục tiêu bán số lượng lớn. Một chiến lược thực tế hơn là lựa chọn từ ba đến năm sản phẩm có khả năng khác biệt hóa, thử nghiệm thị trường với một nhà nhập khẩu và chỉ mở rộng sau khi đánh giá phản hồi của khách hàng.

Ngoài ra, doanh nghiệp cũng có thể nghiên cứu phương án gom hàng hoặc duy trì kho trung chuyển tại một trung tâm logistics ở Bắc Âu hoặc Tây Âu. Cách làm này có thể giảm áp lực về số lượng tối thiểu, rút ngắn thời gian giao hàng và giúp nhà nhập khẩu Iceland đặt hàng thường xuyên hơn. Tuy nhiên, việc trung chuyển qua EU không tự động làm thay đổi xuất xứ của hàng hóa. Hồ sơ xuất xứ, thủ tục hải quan và điều kiện hưởng ưu đãi vẫn phải được xử lý chính xác.