Dòng vốn Nhật Bản chưa dừng lại

Trong bối cảnh quan hệ kinh tế Việt Nam - Nhật Bản tiếp tục phát triển theo chiều sâu, nhu cầu hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước đang mở rộng, không chỉ trong lĩnh vực sản xuất mà cả ở các hoạt động thương mại và dịch vụ. Tuy nhiên, cách tiếp cận thị trường cũng đang có sự thay đổi, đòi hỏi doanh nghiệp Việt Nam phải chủ động thích ứng.

Phát biểu tại Hội thảo xúc tiến thương mại và đầu tư với thị trường Nhật Bản do Cục Xúc tiến thương mại tổ chức, ông Takahiro Kono - Giám đốc Dự án, Tổ chức Xúc tiến Thương mại Nhật Bản (JETRO) tại Hà Nội cho biết doanh nghiệp Nhật Bản hiện không chỉ tìm kiếm địa điểm sản xuất, mà đang hướng tới xây dựng hệ sinh thái kinh doanh gắn với thị trường sở tại.

Cụ thể, kết quả khảo sát của JETRO năm 2025 cho thấy 67,5% doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam dự kiến có lãi, mức cao nhất kể từ năm 2009. Con số này không chỉ phản ánh khả năng phục hồi sau giai đoạn dịch bệnh, mà còn cho thấy niềm tin của doanh nghiệp Nhật Bản đối với môi trường kinh doanh tại Việt Nam đang được củng cố.

Đáng chú ý, Việt Nam tiếp tục là quốc gia có tỷ lệ doanh nghiệp Nhật Bản lựa chọn mở rộng hoạt động cao nhất trong ASEAN trong hai năm liên tiếp. Theo ông Takahiro Kono, điều này không chỉ đến từ yếu tố chi phí hay vị trí địa lý, mà quan trọng hơn là Việt Nam đã tích lũy được một nền tảng doanh nghiệp Nhật Bản đủ lớn để tạo hiệu ứng lan tỏa, kéo theo các quyết định đầu tư mới.

“Nhiều doanh nghiệp Nhật Bản đã hiện diện tại Việt Nam và vẫn tiếp tục có kế hoạch mở rộng, đây là tín hiệu rất tích cực”, ông Takahiro Kono nhấn mạnh.

Nhu cầu thị trường thay đổi, yêu cầu cũng khác

Một thay đổi đáng chú ý trong xu hướng đầu tư là việc các doanh nghiệp Nhật Bản không còn nhìn Việt Nam đơn thuần như một cứ điểm sản xuất để xuất khẩu, mà đang ngày càng quan tâm tới thị trường nội địa.

Khảo sát của JETRO cho thấy trong nhóm doanh nghiệp phi sản xuất, có tới 67% lựa chọn mở rộng hoạt động do nhu cầu thị trường trong nước tăng lên, cao hơn đáng kể so với yếu tố xuất khẩu. Điều này cho thấy sức hấp dẫn của thị trường Việt Nam không chỉ nằm ở chi phí, mà đang chuyển dần sang quy mô tiêu dùng và tốc độ tăng trưởng.

Xu hướng này cũng bắt đầu lan sang lĩnh vực sản xuất, khi các doanh nghiệp vừa mở rộng năng lực để phục vụ xuất khẩu, vừa tăng cường hoạt động bán hàng tại chỗ. Trong bối cảnh năng lực công nghệ của doanh nghiệp Việt Nam từng bước được nâng cao, việc đầu tư vào thiết bị hiện đại và cải thiện tiêu chuẩn sản xuất đang tạo điều kiện để tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn Nhật Bản.

Tuy nhiên, đi cùng với cơ hội là yêu cầu ngày càng cao về chất lượng, quản trị và khả năng cung ứng ổn định, những yếu tố vốn là tiêu chuẩn cốt lõi trong hợp tác với doanh nghiệp Nhật.

Ở chiều ngược lại, khảo sát cũng chỉ ra những rào cản không nhỏ. Bên cạnh yếu tố chi phí lao động, điều khiến doanh nghiệp Nhật Bản quan ngại hơn cả là sự phức tạp của thủ tục hành chính và tính khó dự đoán của hệ thống pháp lý. 

“Doanh nghiệp Nhật Bản đặc biệt quan tâm tới tính minh bạch và khả năng dự báo của chính sách, bởi đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp tới quyết định đầu tư dài hạn”, ông Takahiro Kono cho biết.

Thực tế cho thấy, những thay đổi về cơ cấu quản lý hay các quy định mới, nếu không được truyền tải kịp thời, có thể tạo ra độ trễ và gia tăng chi phí cho doanh nghiệp. Trong bối cảnh đó, vai trò của doanh nghiệp Việt Nam không chỉ dừng lại ở cung ứng sản phẩm, mà còn là cầu nối thông tin, giúp đối tác Nhật Bản hiểu rõ hơn về môi trường kinh doanh.

Theo đại diện JETRO, việc cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ và kịp thời về quy định, thị trường và xu hướng phát triển sẽ góp phần củng cố niềm tin, từ đó thúc đẩy các quyết định mở rộng đầu tư. Đây cũng là yếu tố mang tính nền tảng để nâng cao chất lượng hợp tác Việt Nam - Nhật Bản trong giai đoạn tới.