Cuộc đua thị phần toàn cầu

Cá rô phi đang nổi lên như một trong những mặt hàng tăng trưởng nhanh nhất của ngành thủy sản Việt Nam.

Theo số liệu từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), sau khi đạt kim ngạch xuất khẩu 99 triệu USD trong năm 2025, tăng 140% so với năm trước đó, mặt hàng này tiếp tục duy trì đà đi lên mạnh mẽ trong năm 2026. Chỉ trong 4 tháng đầu năm, xuất khẩu cá rô phi đã đạt 49 triệu USD, tăng tới 151% so với cùng kỳ năm ngoái.

Đằng sau những con số tăng trưởng ấn tượng là sự mở rộng nhu cầu đối với nhóm cá thịt trắng trên thị trường quốc tế. Tuy nhiên, cơ hội dành cho doanh nghiệp Việt Nam cũng đi kèm với áp lực cạnh tranh ngày càng lớn khi nhiều quốc gia sản xuất hàng đầu đang tăng tốc mở rộng quy mô và củng cố vị thế trên thị trường thế giới.

Trong số đó, Trung Quốc vẫn là cái tên giữ vai trò dẫn dắt ngành cá rô phi toàn cầu. Năm 2025, sản lượng cá rô phi của nước này ước đạt khoảng 2,1 triệu tấn, trong đó khoảng 60% phục vụ xuất khẩu, tương đương 1,1 triệu tấn. Con số này được dự báo sẽ tiếp tục tăng lên khoảng 1,15 triệu tấn trong năm 2026.

Những biến động thương mại tại thị trường Mỹ trong năm 2025 từng tạo điều kiện để cá rô phi Việt Nam mở rộng hiện diện khi sản phẩm của Trung Quốc chịu tác động từ các biện pháp thuế quan bổ sung. Tuy nhiên, lợi thế này có thể không kéo dài. Khi các chính sách thương mại dần được điều chỉnh, doanh nghiệp Trung Quốc đang từng bước khôi phục sức cạnh tranh, đồng thời đẩy mạnh chiến lược mở rộng thị trường sang các nước thành viên Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Liên minh châu Âu (EU).

Với lợi thế về quy mô sản xuất, công nghệ chế biến và hệ thống logistics hoàn thiện, Trung Quốc vẫn được xem là đối thủ cạnh tranh lớn nhất của cá rô phi Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Bên cạnh Trung Quốc, Brazil cũng đang trở thành nhân tố đáng chú ý trong cuộc đua thị phần. Đây hiện là thị trường nhập khẩu cá rô phi lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu mặt hàng này. Song song với vai trò khách hàng lớn, Brazil cũng đang gia tăng năng lực sản xuất trong nước.

Những lưu ý cho doanh nghiệp Việt

Dù triển vọng tiêu thụ cá rô phi trên thế giới tiếp tục được đánh giá khả quan, môi trường cạnh tranh trong ngành đang thay đổi nhanh chóng. Các quốc gia sản xuất lớn không chỉ tăng sản lượng mà còn đầu tư mạnh vào công nghệ chế biến, kiểm soát chất lượng và phát triển thị trường.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp Việt Nam không còn cạnh tranh đơn thuần bằng giá bán. Những yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, thương hiệu và chất lượng sản phẩm ngày càng trở thành yếu tố quyết định khả năng tiếp cận thị trường.

Việc đầu tư vào vùng nuôi đạt chuẩn, nâng cao khả năng kiểm soát chất lượng và hoàn thiện hệ thống truy xuất nguồn gốc sẽ giúp doanh nghiệp đáp ứng tốt hơn các yêu cầu từ các thị trường nhập khẩu lớn.

Bên cạnh đó, đa dạng hóa thị trường cũng là yêu cầu cấp thiết nhằm giảm thiểu rủi ro từ những biến động chính sách thương mại. Ngoài các thị trường truyền thống, doanh nghiệp có thể tìm kiếm cơ hội tại Trung Đông, châu Âu hoặc các nước thành viên Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), nơi nhu cầu đối với các sản phẩm thủy sản vẫn đang tăng trưởng.

Theo các chuyên gia trong ngành, lợi thế cạnh tranh của cá rô phi Việt Nam trong thời gian tới sẽ không chỉ được quyết định bởi sản lượng hay giá thành, mà còn phụ thuộc vào năng lực xây dựng thương hiệu, chất lượng chế biến và khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.

Đà tăng trưởng hiện nay đang mở ra nhiều cơ hội cho ngành cá rô phi. Tuy nhiên, để duy trì vị thế và mở rộng thị phần trên thị trường thế giới, doanh nghiệp Việt Nam cần chuẩn bị kỹ lưỡng cho cuộc cạnh tranh ngày càng quyết liệt với các đối thủ lớn như Trung Quốc, Brazil và Ai Cập.