Hội chợ duy nhất thế giới do 12 quốc gia đồng tổ chức

Trong khuôn khổ Triển lãm Vietnam Expo 2026, từ ngày 8-11/4 tại Hà Nội đã diễn ra sự kiện Hội thảo xúc tiến Hội chợ Trung Quốc – ASEAN (CAEXPO) lần thứ 23. Chương trình đã thu hút sự quan tâm của đông đảo cơ quan quản lý, tổ chức xúc tiến thương mại và cộng đồng doanh nghiệp.

Tại chương trình, các đại biểu đã chia sẻ nhiều góc nhìn chiến lược, cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của hội chợ trong thúc đẩy hợp tác kinh tế khu vực, đặc biệt trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang tái định hình mạnh mẽ.

Phát biểu tại sự kiện, ông Lưu Minh, Phó Giám đốc Đối ngoại Ban Thư ký CAEXPO nhấn mạnh, Hội chợ Trung Quốc – ASEAN (CAEXPO) không chỉ là một hoạt động xúc tiến thương mại thông thường mà đã trở thành nền tảng hợp tác đa phương có quy mô và tầm ảnh hưởng đặc biệt.

Theo ông, điểm khác biệt cốt lõi của CAEXPO nằm ở việc đây là hội chợ duy nhất trên thế giới do 12 quốc gia đồng tổ chức, bao gồm Trung Quốc và toàn bộ các nước ASEAN. Sự tham gia thường xuyên của lãnh đạo cấp cao, bộ trưởng và các tập đoàn lớn giúp hội chợ trở thành nơi hội tụ các quyết sách chiến lược, tạo điều kiện để doanh nghiệp nắm bắt định hướng phát triển và xu thế hợp tác kinh tế quốc tế.

Không chỉ dừng lại ở yếu tố chính trị, ngoại giao, CAEXPO còn phản ánh rõ tiềm năng to lớn của Khu vực Thương mại Tự do Trung Quốc - ASEAN, với quy mô thị trường khoảng 2 tỷ dân. Đây là một trong những khu vực năng động nhất thế giới, nơi các dòng chảy thương mại, đầu tư và công nghệ đang gia tăng mạnh mẽ.

“Trong suốt 6 năm liên tiếp, Trung Quốc và ASEAN là đối tác thương mại lớn nhất của nhau. Thành quả này có sự đóng góp quan trọng của CAEXPO với vai trò là động lực thúc đẩy hợp tác", ông Lưu Minh khẳng định.

Một trong những nội dung được nhấn mạnh tại hội nghị là vai trò ngày càng nổi bật của Việt Nam trong hợp tác Trung Quốc - ASEAN. Theo đại diện Ban Thư ký CAEXPO, Việt Nam không chỉ là đối tác thương mại quan trọng mà còn là cầu nối chiến lược trong liên kết khu vực.

Thực tế cho thấy, thông qua CAEXPO, nhiều sản phẩm thế mạnh của Việt Nam như cà phê, đồ gỗ, hàng tiêu dùng đã tiếp cận hiệu quả thị trường Trung Quốc. Kim ngạch thương mại song phương năm 2025 đạt hơn 296 tỷ USD, tiếp tục khẳng định Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong hơn hai thập kỷ.

Không chỉ ở thương mại hàng hóa, hợp tác đầu tư cũng ghi nhận nhiều dấu ấn thông qua các dự án lớn được xúc tiến và ký kết tại hội chợ. Các địa phương của Việt Nam như Hà Nội, TP. Hồ Chí Minh, Đồng Nai… đã tích cực tham gia với vai trò “Thành phố quyến rũ”, qua đó thúc đẩy hợp tác cấp địa phương ngày càng đi vào chiều sâu.

Hướng tới “phiên bản 3.0”: Mở rộng không gian hợp tác mới

CAEXPO lần thứ 23, dự kiến tổ chức từ ngày 17 đến 21/9 tại Nam Ninh (Trung Quốc), mang chủ đề “Chia sẻ cơ hội 3.0, chung tay kiến tạo cuộc sống tốt đẹp hơn”. Theo ông Lưu Minh, hội chợ năm nay sẽ tập trung vào việc khai thác các cơ hội từ Hiệp định Khu vực Thương mại Tự do Trung Quốc – ASEAN phiên bản 3.0, dự kiến có hiệu lực trong thời gian tới.

Điểm nhấn của kỳ hội chợ này là các lĩnh vực mới như kinh tế số, phát triển xanh, giảm phát thải carbon, những xu hướng đang định hình lại cấu trúc kinh tế toàn cầu.

Các khu trưng bày chuyên đề sẽ giúp doanh nghiệp không chỉ giới thiệu sản phẩm mà còn tiếp cận chính sách, công nghệ và đối tác chiến lược.

Đặc biệt, việc đưa vào vận hành kênh đào Bình Lục, tuyến vận tải đường thủy kết nối ASEAN với khu vực Tây Nam Trung Quốc được kỳ vọng sẽ tạo ra bước đột phá về logistics, giúp giảm chi phí và nâng cao hiệu quả vận chuyển hàng hóa.

Một trong những định hướng quan trọng được Ban Thư ký CAEXPO đưa ra là hỗ trợ doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng khu vực, thay vì chỉ dừng ở hoạt động thương mại truyền thống.

Theo đó, hội chợ sẽ thúc đẩy hợp tác theo ba hướng: mở rộng tiêu thụ tại thị trường Trung Quốc, gia tăng xuất khẩu các sản phẩm có giá trị gia tăng cao và khuyến khích doanh nghiệp đầu tư trực tiếp vào Trung Quốc để tham gia chuỗi cung ứng xuyên biên giới.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) cũng được xác định là trọng tâm mới. CAEXPO 2026 sẽ xây dựng các khu trưng bày AI theo nhiều hướng tiếp cận, từ tiêu dùng, doanh nghiệp, chính phủ đến hợp tác quốc tế, nhằm tạo ra hệ sinh thái kết nối đa chiều.

“Chúng tôi mong muốn các doanh nghiệp Việt Nam trong lĩnh vực công nghệ tích cực tham gia, không chỉ để giới thiệu sản phẩm mà còn tìm kiếm cơ hội hợp tác trong kỷ nguyên số”, ông Lưu Minh nhấn mạnh.

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Tôn Phong Lôi, Chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam cho rằng CAEXPO đã và đang đóng vai trò là cơ chế hợp tác quan trọng, góp phần thúc đẩy tiến trình nhất thể hóa kinh tế khu vực.

Theo ông Tôn Phong Lôi, trong bối cảnh hợp tác Trung Quốc – ASEAN đang chuyển dịch từ trao đổi thương mại sang liên kết sâu về chuỗi sản xuất, chuỗi cung ứng và chuỗi giá trị, vai trò của các tổ chức trung gian như hiệp hội doanh nghiệp ngày càng trở nên quan trọng.

Hiệp hội doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam hiện đã phát triển mạng lưới với 21 đơn vị thành viên, hoạt động trên nhiều lĩnh vực. Không chỉ hỗ trợ doanh nghiệp Trung Quốc đầu tư, kinh doanh tại Việt Nam, hiệp hội còn đóng vai trò cầu nối thúc đẩy giao lưu, hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước.

“Chúng tôi không ngừng nâng cao chức năng xúc tiến thương mại, định hướng doanh nghiệp tham gia sâu hơn vào hệ thống hợp tác khu vực, đặc biệt thông qua các nền tảng mở cửa chất lượng cao như CAEXPO”, ông Tôn Phong Lôi chia sẻ.

Một điểm đáng chú ý trong phát biểu của Chủ tịch Hiệp hội là việc nhấn mạnh vai trò chiến lược của Việt Nam trong cấu trúc kinh tế khu vực. Theo ông, Việt Nam đang nổi lên như một trung tâm kết nối quan trọng giữa Trung Quốc và ASEAN.

Với lợi thế về vị trí địa lý, môi trường đầu tư và mạng lưới hiệp định thương mại tự do, Việt Nam không chỉ là điểm đến của dòng vốn đầu tư mà còn là “bàn đạp” để doanh nghiệp mở rộng sang toàn bộ thị trường ASEAN.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đang được tái cấu trúc, xu hướng dịch chuyển sản xuất và đa dạng hóa thị trường đang tạo ra cơ hội lớn cho Việt Nam. Tuy nhiên, để tận dụng tốt cơ hội này, doanh nghiệp cần chủ động tham gia sâu hơn vào các nền tảng hợp tác khu vực như CAEXPO.

Trong thời gian tới, Hiệp hội doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam cam kết tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, thúc đẩy doanh nghiệp hai nước mở rộng hợp tác trên nhiều lĩnh vực, đồng thời phối hợp với các bên liên quan để xây dựng cơ chế hợp tác ổn định, bền vững.

“Chúng tôi tin tưởng rằng, với nỗ lực chung của các bên, quan hệ hợp tác Trung Quốc – ASEAN nói chung và Việt Nam – Trung Quốc nói riêng sẽ tiếp tục phát triển mạnh mẽ, mang lại lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp và người dân”, ông Tôn Phong Lôi nhấn mạnh.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới nhiều biến động, CAEXPO đang từng bước chuyển mình từ một hội chợ thương mại truyền thống sang một hệ sinh thái hợp tác toàn diện. Các nền tảng hợp tác đa phương như CAEXPO không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường mà còn đóng vai trò định hướng, dẫn dắt quá trình liên kết kinh tế khu vực theo hướng bền vững và hiệu quả hơn.